Grzegorz Wielgus „Połaniecka”

Marta Akwarska-Ludian

Fabuła książki uderza w czytelnika od pierwszych stron z siłą tarana. Autor zabiera nas do mroźnej, grudniowej nocy w małej wsi Poręba. Podczas gdy większość mieszkańców śpiewa w kościele kolędy, na ciemnej szosie dochodzi do brutalnego, bestialskiego mordu na trzyosobowej rodzinie: ciężarnej kobiecie, jej mężu i zaledwie 12-letnim bracie.

Jednak to nie sam akt przemocy przeraża w tej historii najbardziej. Prawdziwy koszmar zaczyna się w momencie, gdy orientujemy się, że świadkami zbrodni było około trzydziestu pasażerów lokalnego autobusu PKS. Widzieli wszystko. Mimo to, sterroryzowani przez bezwzględnego sprawcę, zmuszeni do całowania różaniec i przysięgania na własną krew, postanawiają milczeć.

Grzegorz Wielgus genialnie prowadzi nas przez kolejne etapy tej historii. Kiedy lokalna milicja próbuje zamieść sprawę pod dywan jako „wypadek drogowy”, do akcji wkracza porucznik Oskar Grewling z Krakowa. Jako człowiek z zewnątrz musi zderzyć się z przerażającym, monolitycznym murem milczenia. Autor genialnie odtwarza tło tej tragedii. To nie był przypadek, ale finał wieloletniego, sąsiedzkiego konfliktu napędzanego czystą, ludzką zazdrością o to, że młodym zaczęło powodzić się odrobinę lepiej. Prowincja lat 70. wciąga i dusi. Wielgus bezbłędnie oddaje realia epoki od zapachu wódki i spalin Fiata 125p, po społeczną mentalność, w której strach przed silniejszym paraliżuje jakiekolwiek odruchy przyzwoitości.

W klubie najdłużej rozmawialiśmy o warstwie psychologicznej. Wielgus nie bawi się w tanią sensację. Pisze mieście, surowo, bez zbędnych ozdobników, co tylko potęguje realizm opisywanych wydarzeń. Zamiast skupiać się wyłącznie na potworności samego mordu, autor stawia przed czytelnikiem lustro i pyta: Jak ty zachowałbyś się na miejscu tych trzydziestu świadków? Gdzie kończy się strach o własne życie, a zaczyna współudział w zbrodni?

Recenzja czerwiec 2026 – dorośli
Marta Akwarska-Ludian
DKK w Nisku, woj. podkarpackie

Zobacz wszystkie

Amor Towles ,,Dżentelmen w Moskwie”

Ewa Bańka

Towles napisał tę książkę jako „pieśń miłosną" o Rosji, wyrażając podziw dla rosyjskiej literatury, dla Czechowa, Puszkina, Tołstoja.

Catherine Lacey „Biografia X”

Mirosława Łomnicka

Czy był to strzał w dziesiątkę? Pokażą wyniki sprzedaży, ale zainteresowanie czytelników i mediów jest, bo książka na nie zasługuje i literacko i formalnie.

Jakub Jarno „Kontury”

Anna Żaczek

Książka wstrząsająca w swojej treści historycznej i zaledwie zarysowanych zdarzeń niesie duży ładunek emocjonalny, pokazuje filozoficzne podejście do opisanych faktów, osób oraz relacji międzyludzkich.

Szczepan Twardoch „Pokora”

Małgorzata Więch-Kettele

To kolejna już śląska powieść tego autora mieszkającego w Plichowicach.

Shalom Auslander „Matka na obiad”

Barbara Harbul

„Matki smakują inaczej” - takim zdaniem zaczyna się książka, będąca tematem spotkania w Dyskusyjnym Klubie Książki. NIE! To była moja pierwsza reakcja, gdy trzymałam już książkę w ręce, przeanalizowałam okładkę i przeczytałam fragment powieści. Spokoju nie dawała mi tylko informacja w książce: "Książka zakupiona w ramach programu Instytutu Książki pt. Dyskusyjne Kluby Książki". Trzeba przeczytać, bo książkę rekomenduje Instytucja znająca się na rzeczy bardziej niż ja, stwierdziłam pokornie i...wzięłam byka za rogi!

Susan Stokes-Chapman „Pandora”

Małgorzata Trela

„Pandora” to prozatorski debiut brytyjskiej autorki Susan Stokes-Chapman. Książka wydana w 2022 roku szybko stała się bestsellerem Sunday Times oraz została nominowana do dwóch nagród: Lucy Cavendish Fiction Prize (dla kobiet i pisarek niebinarnych, debiutujących po roku 2010) oraz Bath Novel Award (międzynarodowy konkurs dla początkujących pisarzy). Autorka od dziecka lubiła czytać powieści historyczne, w szczególności powieści gotyckie. Urodziła się i dorastała w historycznym mieście Lichfield, co przełożyło się na jej fascynację epoką georgiańską.

Grzegorz Wielgus „Połaniecka”