Przejdź do głównej sekcji strony

Wyszukiwarka

13 lutego 2026

O polityce, podziałach i kulturze. Lutowa „Odra” już dostępna

okładka lutowego numeru „Odry”

Lutowa „Odra” przynosi refleksję nad zmianami w życiu publicznym – przemocą w polityce, utrwalonymi podziałami społecznymi oraz kondycją polskich finansów. W numerze znalazły się także nowe wiersze oraz teksty o współczesnej kulturze, w tym o środowiskach miłośników fantastyki i indianistów, teatrze w Wałbrzychu oraz twórczości Tomasza Domańskiego.

W lutowej „Odrze”

„(…) Normy społeczne się zmieniły, to, co kiedyś było uważane za absolutnie niemoralne, dzisiaj jest co najmniej tolerowane. (…) na pewno jest tak w kontekście wykorzystywania przemocy w polityce. Mam oczywiście na myśli przede wszystkim przemoc werbalną, ale też inne zachowania, które są krzywdzące dla innych. To między innymi rezultat tego, że mamy u władzy coraz więcej ludzi zachowujących się niemoralnie i w ten sposób dających przyzwolenie dla takich zachowań. Donald Trump to przykład globalny, który działa na całym świecie. Ten polityk swoją postawą i działaniami legitymizuje zachowania przemocowe w polityce – i nie tylko! – przez co stopniowo przestają być one postrzegane jako coś skrajnie nieakceptowalnego”.

Legitymizacja złych zachowań w polityce i podważanie wartości czegoś, co od wieków wiązało się z pojęciem „dyplomatyczny”, jest jednym z tematów rozmowy psycholożki społecznej Dominiki Bulskiej i Piotra Gajdzińskiego. Rozmówcy poruszają również tak bolesne i w negatywny sposób odbijające się na sytuacji w naszym kraju zjawiska, jak nieusuwalny podział na swoich i obcych oraz dehumanizacja przeciwników, nie tylko politycznych.

Jak podkreśla redakcja, upadek obyczajów w polityce to niestety niejedyny powód do zmartwień, o czym przekonują w swoich artykułach Jerzy Surdykowski, analizujący skutki niekończącego się w Polsce duopolu PO–PiS, oraz Joanna Solska, która ujawnia, jak kształtuje się obecnie polski dług publiczny, i diagnozuje, czym się może skończyć to życie na kredyt.

Zapoznawszy się z dość przytłaczającym początkiem numeru lutowego, warto dla odmiany wczytać się w dwie pogodne opowieści o działających w Polsce specyficznych subkulturach, których istnienia, jak mówi jeden z narratorów, Michał Wolski, „nie da się tłumaczyć jedynie potrzebą eskapizmu”. Pierwsza grupa to miłośnicy fantastyki przedstawieni właśnie przez Wolskiego, a druga, dużo mniej liczna, ale niezwykle oryginalna, to indianiści, po których świecie oprowadza czytelników Krzysztof Mączkowski.

Literackie materiały, które szczególnie poleca redakcja, to przede wszystkim zestawy poetyckie. Numer otwiera kilka utworów Serhija Rybnyckiego, za sprawą których przypominamy, iż w lutym mija czwarta rocznica rosyjskiej napaści na Ukrainę. Lutowa „Odra” prezentuje też nowe wiersze Tomasz Bąka, jednego z najciekawszych poetów pokolenia millenialsów, oraz należącej do średniej generacji Jolanty Stefko.

Istotne miejsce w numerze zajmuje opowieść Marka Śniecińskiego o Tomaszu Domańskim, autorze okładki czasopisma, wybitnym artyście związanym z Wrocławiem. Krytyk przygląda się przede wszystkim pracom należącym do sfery, „która wymyka się nazwaniu”, a którym Domański nadał jednak wspólne miano – Eroticon.

Na koniec warto przyjrzeć się dwóch wyprawom do Wałbrzycha i w jego okolice. Pierwsza ma na celu odwiedziny w Teatrze Dramatycznym im. Szaniawskiego, którego najnowsza premiera, „Diamenty to węgiel”, urzekła Jędrzeja Solińskiego. Druga z kolei to wyprawa w Karkonosze, z Martą Hożewską jako przewodniczką, która zauważa między innymi: „Na Ziemiach Zachodnich w domach kolejnych pokoleń polskich osadników wciąż można zobaczyć obrazy olejne lub oleodruki przedstawiające górskie wodospady, polne drogi, drzewa, wzgórza, skały i chmury uwiecznione przez dolnośląskich artystów. Jeśli dla Niemców były emanacją narodowej duchowości, to dla polskich przesiedleńców chyba tylko ładnym pejzażem”.

Lutowy numer „Odry” już dostępny.

Przeczytaj również

Literackie nowości, wydarzenia i projekty. Bądźmy w kontakcie

Dołącz do newslettera Instytutu Książki, aby otrzymywać cotygodniowe informacje i spostrzeżenia dotyczące tego, czym żyje świat literatury w Polsce i za granicą.