Przejdź do głównej sekcji strony

Wyszukiwarka

30 stycznia 2026

Debata o Piłsudskim i nieoczywiste lektury. Nowy numer „Nowych Książek”

Styczniowy numer „Nowych Książek” przynosi ogłoszenie dorocznej nagrody miesięcznika, przyznanej po raz dwudziesty piąty za wybitną książkę minionego roku. Pismo koncentruje się na lekturach, które stawiają opór łatwym interpretacjom: od rozmowy o Józefie Piłsudskim i mechanizmach mitotwórstwa, przez historyczne i popularnonaukowe rekonstrukcje dawnych światów, po teksty poświęcone przemianom wyobrażeń miłości oraz współczesnej literaturze pięknej i faktu.

Premiera noworocznego numeru miesięcznika zbiega się z ogłoszeniem przyznania Markowi Bieńczykowi Nagrody „Nowych Książek” za Rondo Wiatraczna, najlepszą – zdaniem zespołu redakcyjnego – książkę minionego roku.

Ważnym punktem styczniowych „Nowych Książek” jest rozmowa z prof. Mariuszem Wołosem, autorem wielowątkowej, obszernej biografii Józef Piłsudski. Rzecz o nieprzeciętności. Jerzy Giedroyc pisał, że Polską rządzą trumny Piłsudskiego i Dmowskiego, dlatego mitotwórstwo, dwubiegunowość polityki, wschodnioeuropejskość i kult osoby to jedne z ważniejszych wątków poruszanych w rozmowie Andrzeja Skalimowskiego z uznanym historykiem i biografem. Na inne aspekty zwraca uwagę Michał Przeperski w swojej recenzji książki, akcentując, że „żadna biografia Piłsudskiego nie może już być niewinna – ani wobec sporów o pamięć, ani wobec historii historiografii”.

Postać Józefa Piłsudskiego wprowadza w dział „Historia”, w którym czytelnik znajdzie omówienia nietuzinkowych pozycji, m.in. książki o historii Wikingów Dzieci jesionu, dzieci wiązu Neila Price’a, recenzowanej przez Piotra Bejrowskiego. W dziale „Popularyzacja nauki i wiedzy” zaprezentowano głos Jana Wilkowicza o książce poświęconej ewolucji morskich gadów i ssaków W głębiny Daniela Tyborowskiego.

W dziale „Społeczeństwo i Kultura” sporo mówi się o… miłości. Julian Kutyła zderza ze sobą książki Miłość nie istnieje Tomasza Szlendaka i Postromantyczność Aline Laurent-Mayard, by na koniec przewrotnie zapytać: „Czy będziemy tęsknić za miłością romantyczną?”.

„Nowe Książki” to również panoramiczny przegląd polskiej i zagranicznej literatury pięknej: od anatomii zbrodni prezentowanej w Ciemnym, ciemnym lesie Jorge Volpiego i budzących grozę Opowieści niesamowitych z języka japońskiego, przez zatroskane spojrzenie bohaterów Wierszy dzisiejszych i dawnych Krzysztofa Lisowskiego, aż do hipnotycznego gorąca z Upału Daniela Odiji i wodnych portretów kobiet z powieści Syreny mają ości Aleksandry Zielińskiej.

W numerze znalazły się także recenzje publikacji z dziedziny literatury faktu, nauki, literaturoznawstwa oraz sztuki, m.in. książki poświęconej kompozytorowi Tadeuszowi Wieleckiemu czy reportażowi z Gazy. Numer zamyka felieton Pauliny Małochleb – tym razem poświęcony relacji choroby i literatury.

Numer jest dostępny na stronie Instytutu Książki oraz w dobrych księgarniach.

Przeczytaj również

Literackie nowości, wydarzenia i projekty. Bądźmy w kontakcie

Dołącz do newslettera Instytutu Książki, aby otrzymywać cotygodniowe informacje i spostrzeżenia dotyczące tego, czym żyje świat literatury w Polsce i za granicą.