Przedstawiamy ekspertki i ekspertów programu „Od Nowa”

Eksperci wnoszą do programu własne doświadczenia, spojrzenie i metody wypracowane podczas realizacji projektów oraz wieloletniej praktyki zawodowej. Dzięki temu zagadnienie obecności osób starszych w kulturze zostanie omówione w sposób kompleksowy i wielowymiarowy. Uczestnicy spotkań zdobędą jednocześnie konkretne narzędzia, praktyczne wskazówki i inspiracje, które będą mogli wykorzystać w codziennej pracy, a także podczas realizacji działań bibliotecznych w swoich społecznościach.

Poznajcie ekspertki i ekspertów projektu OD NOWA!

Iwona Haberny

Laureatka Nagrody Książka Roku IBBY w kategorii Upowszechnianie Czytelnictwa oraz stypendystka Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie zarządzania kulturą i rozwoju kadr kultury. Założycielka Agencji Promocyjnej OKO, od ponad trzydziestu lat zajmującej się organizacją i promocją wydarzeń kulturalnych w Krakowie i na terenie całej Polski. Współpracowała z licznymi instytucjami polskimi i zagranicznymi. Stworzyła i przez jedenaście lat organizowała Rabka Festival – Międzynarodowy Festiwal Literatury Dziecięcej, jedno z najbardziej rozpoznawalnych wydarzeń literackich dla dzieci i rodzin w Polsce. Współpracowała z Miejską Biblioteką Publiczną w Rabce-Zdroju przy realizacji projektu „Biblioteka otwarta”, który pozwolił dostosować bibliotekę do potrzeb osób starszych oraz osób z niepełnosprawnościami. Tworzy autorskie projekty edukacyjne wykorzystujące gry, multimedia i działania narracyjne. Jej najnowsze przedsięwzięcia to stale rozwijana platforma wiedzy „Witaj w Polsce”, prezentująca w atrakcyjnej formie informacje o Polsce i jej tradycyjnej kulturze, oraz projekt „Supermoce” – „pakiet startowy” do działań inkluzywnych w bibliotekach.

Jesienią wraz z uczestnikami webinariów i warsztatów omawiać będzie kwestię tworzenia i realizacji projektów, finansowania, partnerstw, dostępności i rozwoju działań senioralnych w bibliotece. Spotkania prowadzone przez ekspertkę otworzą dyskusję o tym, jak realizować projekty, które mają szansę na zdobycie finansowania (nie tylko z programów Ministra Kultury), a także jak skutecznie budować partnerstwa lokalne, jak planować działania senioralne oraz jak projektować dostępne usługi biblioteczne, w tym działania realizowane poza biblioteką.

dr Bartek Lis

Socjolog, badacz społeczny, animator kultury i edukator. Kierownik Działu Badań i Rozwoju w Instytucie Kultury Miejskiej w Gdańsku. Badacz, ekspert i ewaluator w trzech edycjach Generatora Innowacji – Sieci Wsparcia (2017, 2022, 2025) polegającego na tworzeniu innowacji społecznych dla środowisk senioralnych (w tym osób starszych zależnych). Pomysłodawca i realizator projektów „Zamek Otwarty. Kultura z seniorami o ograniczonej samodzielności”, „Zamek Otwarty. Kultura z dostawą do DOM-u” (Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, 2018–2023). Wieloletni współpracownik Towarzystwa Inicjatyw Twórczych „ę” (w tym m.in. edukator w projekcie „Projektowanie starości”, ekspert w projekcie „Seniorzy w Akcji”, badacz w projekcie: „Zoom na Rady Seniorów”).

Ekspert przybliży praktyczne sposoby diagnozowania potrzeb osób starszych, rozpoznawania barier w korzystaniu z biblioteki oraz projektowania działań wspierających relacje, dobrostan i aktywność społeczną osób starszych w ramach cyklu webinariów i warsztatów „Osoby starsze w bibliotece – komunikacja, relacje, uczestnictwo”. Uczestnicy jego spotkań będą pracować nad dostępną komunikacją, sposobami docierania do osób niekorzystających z biblioteki oraz tworzeniem przyjaznej i inkluzywnej przestrzeni dla osób 60+.

dr Wanda Matras-Mastalerz

Doktor nauk humanistycznych w dziedzinie literaturoznawstwa, adiunkt w Instytucie Nauk o Informacji Uniwersytetu KEN w Krakowie, przewodnicząca Zespołu ds. Badań nad Książką w ramach Ośrodka Badań nad Mediami. Kierownik studiów podyplomowych Bibliotekoznawstwo i Informacja Naukowa oraz kursów z biblioterapii i bajkoterapii. Specjalistka z zakresu komunikacji społecznej i medialnej, metod pracy z czytelnikiem w sytuacjach trudnych oraz promocji książki i czytelnictwa. Autorka kilkudziesięciu publikacji naukowych i popularnonaukowych dotyczących terapeutycznej funkcji literatury, kreatywnych form pracy z czytelnikiem i animacji kultury. Biblioterapeutka, certyfikowany trener stymulacji pamięci i rozwoju intelektu, współpracownik kilkunastu Uniwersytetów Trzeciego Wieku i Centrów Aktywności Seniora oraz opiekun naukowy UTW w Kętach.

Jesienią poprowadzi webinaria i warsztaty z cyklu „Literatura, dobrostan i nowe praktyki czytelnicze osób w wieku dojrzałym”.  Ekspertka przedstawi nowoczesne formy pracy z książką, które mogą wesprzeć czytelnictwo osób starszych. Jej spotkania będą okazją do omówienia kreatywnych pomysłów na działania biblioterapeutyczne, wydarzenia literackie i inicjatywy integrujące lokalne społeczności wokół książki i opowieści.

prof. Anna Urbaniak

Socjolożka, profesorka w Instytucie Socjologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, redaktorka „PLOS Aging and Health” oraz członkini Rady Nadzorczej Research Network Ageing in Europe przy European Sociological Association. Inicjatorka i przewodnicząca PAAR-net COST Action – międzynarodowej sieci badawczej skupiającej ponad 400 ekspertów z 40 krajów, zajmującej się partycypacyjnymi podejściami w badaniach nad starzeniem. Specjalizuje się w gerontologii społecznej, politykach publicznych i badaniach nad starzeniem się społeczeństw. Autorka licznych publikacji naukowych, współredaktorka „Routledge International Handbook of Participatory Approaches in Ageing Research” (2024).

Tematem przewodnim webinariów i warsztatów prowadzonych przez ekspertkę będą „Osoby starsze jako współtwórcy biblioteki – partycypacja, wspólnota i działania społeczne”. Podczas spotkań uczestnicy poznają sposoby włączania osób starszych w tworzenie i rozwijania oferty bibliotecznej oraz angażowania ich w aktywne współtworzenie działań biblioteki. Ekspertka będzie pracować z uczestnikami nad rozwiązaniami wspierającymi budowanie relacji i integrację społeczną, a także nad metodami partycypacyjnymi, które pomagają lepiej rozpoznawać potrzeby użytkowników i rozwijać ofertę biblioteki we współpracy z osobami starszymi.

Tematy webinariów i warsztaty zostały opracowane w odpowiedzi na potrzeby sygnalizowane przez bibliotekarzy i bibliotekarki w prowadzonych przez IK badaniach. Wierzymy, że wypracowane w czasie spotkań pomysły przerodzą się w realne działania w całej Polsce. A zaproponowane formaty spotkań, jak i sama formuła programu sprzyjać będzie wymianie doświadczeń, planowaniu wspólnych inicjatyw i sieciowaniu działań.