George Sand i George Eliot w nowej „Literaturze na Świecie”
Co w najnowszej „Literaturze na Świecie”?
Numer otwiera Laura, albo podróż do wnętrza kryształu, krótka powieść fantastyczna Sand, w której porządek jawy miesza się w intrygujący sposób z porządkiem snu czy halucynacji. Juliusz Verne wyraźnie inspirował się tym utworem w swojej Podróży do wnętrza Ziemi. Czy była to tylko luźna inspiracja, czy też wypada mówić w tym kontekście o plagiacie – pytania te stawia tłumacz zamieszczonych utworów Sand, Mateusz Kwaterko, w tekście krytycznym „Laura i filut”.
W numerze znaleźć można również dwa słynne opowiadania „dobrej pani z Nohant” („Markizę” oraz „Corę”) i dwa teksty poświęcone recepcji twórczości Sand: artykuł Émile’a Zoli napisany z okazji śmierci autorki (w przekładzie Anastazji Dwulit), w którym Zola szczegółowo omawia jej twórczość i zestawia ją z dziełami Balzaka, a także szkic Katarzyny Nadany-Sokołowskiej „O gwoździach do trumny (i o tym, jak je odbijano)” – tekst polemiczny wobec tez Zoli, będący jednocześnie próbą prezentacji najnowszych badań literaturoznawczych na temat Sand.
Drugą część otwiera słynne opowiadanie grozy George Eliot, „Zdjęta zasłona” (w przekładzie Karoliny Wilamowskiej). Eliot stawia w nim pytanie, czy wiedza jest błogosławieństwem, czy może raczej przekleństwem. W numerze zaprezentowano również opowiadanie „Brat Jacob” (w tłumaczeniu Krzysztofa Majera) – odpowiedź Eliot na często stawiany jej zarzut, że nie jest obdarzona poczuciem humoru – a także pamflet „Głupie powieści pań pisarek” (w przekładzie Anny Gutowskiej), szkic poświęcony nie tyle literaturze kobiecej jako takiej, ile jej marnym – a zarazem charakterystycznym – odmianom (które, zdaniem autorki, szkodzą sprawie kobiecej emancypacji). W tym dziale znajdziemy też artykuł prof. Helen Small, umiejscawiający „Zdjętą zasłonę” i „Brata Jacoba” w kontekście historycznym (tłum. Maciej Libich), a także ogólniejszy szkic Henry’ego Jamesa o twórczości Eliot (tłum. Joanna Jeziorska-Haładyj).
Nowa „Literatura na Świecie” już w sprzedaży
Numer 1–2/2026 daje stosunkowo szeroki wybór tekstów wysmakowanych literacko, które nie były dotychczas znane polskim czytelnikom. Towarzyszące im szkice krytyczne poświęcone Sand i Eliot pomagają zrozumieć i docenić zalety tej literatury, która, jak dobre wino, z biegiem lat tylko zyskuje.
Numer można nabyć w sklepie Instytutu Książki oraz w dobrych księgarniach.