Przejdź do głównej sekcji strony

Wyszukiwarka

22 stycznia 2026

Od literatury chińskiej po współczesny dramat. Nowe numery czasopism patronackich Instytutu Książki

okładki nowych numerów czasopism Instytutu Książki

Ukazały się nowe numery czasopism wydawanych przez Instytut Książki. Każde z pism proponuje inny sposób patrzenia na literaturę i współczesną kulturę — poprzez przekłady, krytyczne komentarze, eseje, refleksje o teatrze czy namysł nad dramatem. Wspólna pozostaje uważność na język i szeroki kontekst, dzięki którym tworzą one przestrzeń do wielostronnej, żywej rozmowy o kulturze.

Redakcje podejmują tematy wymagające językowej precyzji i krytycznej uważności. W nowych numerach pojawiają się zarówno rozbudowane prezentacje literatury światowej, przygotowane w oparciu o staranną pracę translatorską, jak i eseje i teksty krytyczne, które uzupełniają część literacką i porządkują konteksty interpretacyjne. Czytelnicy znajdą w nich również refleksję nad współczesnym dramatem i praktykami teatralnymi.

Literatura na Świecie

Najnowszy numer „Literatury na Świecie” to pierwsze od kilkudziesięciu lat wydanie pisma poświęcone literaturze chińskiej. Obejmuje opowiadania współczesnych autorów i autorek, w większości dotąd w Polsce nieznanych, w przekładach Joanny Krenz, Antoniny Nowakowskiej, Magdaleny Stoszek-Deng i Marty Torbickiej. Materiał zorganizowany został wokół dwóch wyraźnych nurtów. Pierwszy tworzą teksty realistyczne w różnych odsłonach: od prozy Shena Fuyu o zanikających zawodach, przez quasi-kryminalne opowiadania A Yi, po brutalne, podszyte absurdem historie Tan Bo oraz realizm magiczny Zheng Wanlonga osadzony na pograniczu chińsko-rosyjskim. Drugi nurt stanowią teksty science-fiction, ukazujące światy podporządkowane technologii, sztucznej inteligencji i nowym formom kontroli, obecne m.in. w opowiadaniach Liu Cixina, autora słynnej trylogii „Problem trzech ciał”, Chen Quifana, Zhao Haihong i Hao Jingfang. Część prozatorską uzupełnia esej Joanny Krenz poświęcony współczesnej literaturze chińskiej. W numerze znalazły się także wiersze Charlesa Reznikoffa w przekładzie i z komentarzem Piotra Sommera, teksty krytycznoliterackie oraz laudacja przewodniczącego jury Nagród „Literatury na Świecie”.

Twórczość

Nowy numer „Twórczości” przynosi wielogłosową refleksję nad kondycją współczesnej literatury. Zebrane teksty ukazują napięcia między fragmentarycznością, eksperymentem formalnym i eseistycznym namysłem nad językiem. W części poetyckiej znalazły się wiersze Miłosza Biedrzyckiego, Anny Matysiak, Romana Honeta i Joanny Mueller, operujące językiem codzienności i filozoficznym namysłem. Proza Bohdana Zadury, Jakuba Sęczyka, Dariusza Bitnera i Szymona Kowalskiego podejmuje tematy rodzinne, historyczne i obyczajowe, uzupełnione eksperymentem Andrzeja Szpindlera. Eseje Piotra Bogaleckiego i Łukasza Żurka analizują relacje poezji z czasem, śmiercią i katastrofą. Szkic Pawła Mackiewicza przypomina postać Kazimierza Wyki oraz genezę „Twórczości” jako projektu kulturowej odbudowy. W numerze znalazło się także krytyczne omówienie „Dziennika” Jerzego Andrzejewskiego. Najnowsze wydanie jest ponadto zapowiedzią tego, co czeka na czytelników w nowym roku: oprócz goszczącej już na dobre „Książki pisarskiej” Pawła Sołtysa pojawiają się w nim dwa nowe cykle tekstów ­– „Antyhipokamp” Adama Kaczanowskiego i „Jak z tego wybrnąć” Tadeusza Pióry.

Nowe Książki

W najnowszym wydaniu „Nowych Książek” centralne miejsce zajmuje rozmowa o Aleksandrze Weissbergu-Cybulskim i poświęconej mu książce „Wielka karuzela”, uzupełniona recenzją porządkującą napięcia między świadectwem, dokumentem i interpretacją. Dział historii przynosi omówienia monografii poświęconych XX wiekowi, mechanizmom działań wywiadowczych oraz praktykom instytucjonalnym prowadzącym do wykluczeń. W tym samym obszarze znalazły się recenzje książek dotyczących historii Bliskiego Wschodu, podkreślające ich współczesną wymowę. Część filozoficzna obejmuje rozważania nad modelami życia społecznego oraz refleksję nad mapą jako narzędziem władzy. Najobszerniejszy pozostaje dział literatury pięknej: od poezji, przez prozę krajową autorów uznanych i debiutujących, po omówienia prozy zagranicznej i literatury dla dzieci. Numer zamyka stały felieton Pauliny Małochleb.

Dialog

Najnowszy numer „Dialogu” otwiera sztuka „Kofman. Podwójne wiązanie” Moniki Muskały i Janusza Margańskiego, oparta na autobiograficznych tekstach Sarah Kofman i poświęcona próbie zbliżenia się do fenomenu filozofki. W dziale dramatu zagranicznego zaprezentowano białoruskie sztuki Tatiany Bojko i Maryi Białkowicz, które wprowadzają perspektywę życia pod presją systemu, od doświadczenia strachu po mechanizmy kamuflażu przemocy. Numer uzupełnia tekst poświęcony antologii białoruskiego dramatu, rozmowa z performerką i tancerką Haną Umedą o biografii jako materiale artystycznym oraz o tańcu i teatrze jako przestrzeni świadectwa, a także omówienie książki Antoniny Tosiek „Przepraszam za brzydkie pismo”.

Teatr Lalek

W najnowszym numerze „Teatru Lalek”, przygotowanym głównie przez najmłodsze pokolenie krytyków i krytyczek teatralnych, znalazły się dwa teksty teoretyczne poświęcone teatrowi lalek, animacji i ich kontekstom. Istotną część numeru stanowi materiał dotyczący „Small Things Travel Agency”, obejmujący manifest oraz zapis jednego z performance’ów przedmiotów. Czytelnicy znajdą tu także obszerną rozmowę z Dagmarą Sową i Pawłem Chomczykiem z Grupy Coincidentia o początkach pracy artystycznej, założeniach i filozofii działania oraz o specyfice teatru lalek i autorskich spektaklach. Całość zamyka blok tekstów poświęconych trzem festiwalom teatralnym.

Topos

Nowy numer „Toposu” koncentruje się wokół problemu języka, ze szczególnym uwzględnieniem języka poetyckiego. Temat ten podejmują zarówno autorzy tekstów krytycznych, jak i rozmów, m.in. z Michaelem Krügerem, Jerzym Bralczykiem, Michałem Rusinkiem i Andrzejem Sosnowskim. W numerze znalazła się wysmakowana proza Antoniego Libery i naturalistyczna, arcyśmieszna autorstwa Mariana Lecha Bednarka, a także świetne wiersze z Polski i ze świata, m.in. Jana Wagnera, Abdula Rahmana (przekład z języka tamilskiego!), Piotra Matywieckiego i Andrzeja Sosnowskiego. Całość uzupełniają felietony, recenzje i krzyżówka. Do każdego egzemplarza dołączony jest tomik wierszy Szymona Babuchowskiego „Popiół i róż”. Numer ilustrowany jest niepublikowanymi rysunkami wybitnego współczesnego malarza Henryka Cześnika. Po najnowszy „Topos” warto sięgnąć nie tylko dla pierwszorzędnych niehermetycznych tekstów, ale także dla napięć, jakie się między nimi tworzą.

Najnowsze numery czasopism patronackich są dostępne w e-sklepie Instytutu Książki.

Przeczytaj również

Literackie nowości, wydarzenia i projekty. Bądźmy w kontakcie

Dołącz do newslettera Instytutu Książki, aby otrzymywać cotygodniowe informacje i spostrzeżenia dotyczące tego, czym żyje świat literatury w Polsce i za granicą.