Przemysław Dakowicz ze Skrzydłem Dedala

23.12.2015
#
  • okładka nagrodzonej książki

Przemysław Dakowicz, poeta, eseista i krytyk literacki, został pierwszym laureatem Nagrody Skrzydła Dedala, ustanowionej w tym roku przez Bibliotekę Narodową. Uroczystość wręczenia nagrody odbyła się w czwartek w Warszawie.

Skrzydło Dedala to nowa nagroda, przyznawana przez BN autorom książek, które cechują „walory poznawcze, niekonwencjonalność sądów, opinii, odwaga i precyzja myśli oraz piękno słowa″. Skrzydło Dedala nawiązuje do idei Nagrody im. Andrzeja Kijowskiego, przyznawanej w latach 1985-1989 przez Komitet Kultury Niezależnej, a następnie w latach 1995-2008 przez Zakład Narodowy im. Ossolińskich we Wrocławiu i w latach 2010-2012 przez Bibliotekę Narodową.

„Nagrodę Skrzydła Dedala otrzymał Przemysław Dakowicz za odważną, oryginalną poznawczo i artystycznie refleksję nad destrukcją polskiej świadomości historycznej, opisaną w książce Afazja polska (Wydawnictwo Sic!, 2015) oraz w innych tomach eseistycznych i poetyckich opublikowanych w ciągu ostatnich lat″ - napisano w werdykcie jury pod przewodnictwem prof. Włodzimierza Boleckiego, w którym zasiadają Tomasz Burek, Dariusz Gawin i Antoni Libera.

Pierwszy laureat Skrzydła Dedala, Przemysław Dakowicz (ur. w 1977 r.) jest poetą, eseistą, krytykiem literackim i historykiem literatury, współpracuje z dwumiesięcznikiem literackim „Topos″. Wydał sześć tomów poetyckich, m.in. Place zabaw ostatecznych (2011), Teorię wiersza polskiego (2013), Łączkę (2013) i Boże klauny (2014). Jest też autorem książek historycznoliterackich, takich jak Helikon i okolice. Notatki o poezji współczesnej (2008), Lecz ty spomnisz, wnuku. Recepcja Norwida w latach 1939-1956. Rzecz o ludziach, książkach i historii (2011), Obcowanie. Manifesty i eseje (2014), Poeta (bez)religijny. O twórczości Tadeusza Różewicza (2015), a także Przeklęte continuum. Notatnik smoleński (2014).

Najnowsza książka Dakowicza to Afazja polska (Wydawnictwo Sic!, 2015). Słowem „afazja″, w terminologii medycznej oznaczającym utratę zdolności mowy, Dakowicz określa nieumiejętność opisu rzeczywistości, nabyty stan braku zdolności wyrażania uczuć. We wstępie autor wyjaśnia: „Próbuję opowiedzieć dzieje polskiej afazji - poczynając od roku 1939. Reflektorem punktowym staram się oświetlać czyny i motywacje, wskazuję sceny, które uważam za symboliczne, rekonstruuję fakty mające wpływ na nasze postrzeganie historii i rozumienie kultury. Zależy mi na tym, by zbliżyć się do odpowiedzi na pytanie, jacy dziś jesteśmy, i co sprawiło, że właśnie tacy się staliśmy″ - pisze Dakowicz.

„Podjęta przez obu okupantów - niemieckiego i sowieckiego - próba dekonstrukcji polskości w jej dotychczasowym kształcie była operacją wieloetapową i wielowymiarową. W książce tej przedstawione zostały wybrane aspekty wstępnego stadium społeczno-kulturowej inżynierii, której poddano polską wspólnotę. Kim i jacy bylibyśmy, gdyby pozwolono nam żyć długo i szczęśliwie? Czym różnimy się od tamtych potencjalnych nas - rzuceni w inne miejsca, wzrastający w innym krajobrazie Kim jesteśmy? My - uciekinierzy, wygnańcy, przesiedleńcy. Jak brzmi morał naszej ciemnej baśni?″ - dodaje Dakowicz, który w Afazji polskiej opisuje m.in. historię zburzonych miast - Warszawy i Lublina, wyrwę w polskiej świadomości, jaką spowodowało odłączenie Lwowa i Wilna, pisze o okolicznościach śmierci Stanisława Ignacego Witkiewicza, Józefa Czechowicza i Stefana Starzyńskiego.

Skrzydło Dedala przyznawane będzie corocznie pisarzom za książkę lub całokształt twórczości w dziedzinie literatury pięknej, ze szczególnym uwzględnieniem prozy, krytyki literackiej, artystycznej, historii oraz szeroko rozumianej problematyki społecznej.

W najbliższych dniach nakładem Wydawnictwa Sic! ukaże się zbiór poematów Dakowicza pt. Ćwiczenia duchowne.

(PAP)