Najlepsze biblioteki w Polsce

19.11.2015

Instytut Książki i „Rzeczpospolita” już po raz piąty nagrodziły samorządy najbardziej zaangażowane w kulturalny rozwój swojej gminy. Dziś podczas gali w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie nagrodzeni zostali przedstawiciele samorządów i bibliotek z pierwszej dziesiątki Rankingu oraz liderzy każdego z województw. Odebrali oni dyplomy z rąk organizatorów Rankingu - Grzegorza Gaudena, dyrektora Instytutu Książki i Ewy Usowicz, zastępcy redaktora naczelnego dziennika „Rzeczpospolita” (fotorelację z gali można obejrzeć tutaj).

W Rankingu zwyciężyła Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin (zobacz tutaj), która także w zeszłym roku zajęła 1. miejsce i niezmiennie jest najlepsza w woj. kujawsko-pomorskim.

Na 2. miejscu znalazła się Gminna Biblioteka Publiczna w Świątkach (zobacz tutaj), która awansowała z 4. miejsca, pozostając liderem w woj. warmińsko-mazurskim.

Na 3. miejscu znalazła się Biblioteka Publiczna Gminy Łomża z/s w Podgórzu (zobacz tutaj), awansując z miejsca 5. i utrzymując tytuł najlepszej biblioteki w woj. podlaskim.

Pełna lista rankingu tutaj.

Warte podkreślenia jest to, że biblioteki, które zajęły czołowe miejsca w Rankingu Bibliotek skorzystały z Programu Wieloletniego KULTURA+, Priorytet „Biblioteka+. Infrastruktura bibliotek”. Barcin pozyskał 1 000 000 zł na budowę nowej siedziby, a Gmina Łomża 1 875 000 zł.

Wiele bibliotek, które znalazły się wysoko w Rankingu, niezwykle aktywnie pozyskuje środki, głównie z Programu Biblioteka+, i przy wsparciu ze strony swoich samorządów, inwestuje w infrastrukturę.

Przygotowując ranking, rozesłaliśmy ponad 2300 ankiet do wszystkich gmin wiejskich i miejsko-wiejskich oraz małych miast mających mniej niż 15 tys. mieszkańców. Uzyskaliśmy blisko 800 odpowiedzi.

Krótkie podsumowanie statystyczne Rankingu Bibliotek 2015

  • Niemal we wszystkich bibliotekach zgłoszonych do rankingu można skorzystać z Internetu, a w ponad 80% także z WI-FI. Ponad 70% placówek deklaruje, że posiada własną stronę internetową.
  • W porównaniu do lat ubiegłych wzrosła dostępność księgozbioru w Internecie. Około 68% bibliotek deklaruje posiadanie katalogu internetowego.
  • Obecnie 100% księgozbioru dostępnego on-line posiada już około 30% wziętych pod uwagę bibliotek. Średnio dostępne w Internecie jest ponad 50% księgozbioru.
  • Ponad 50% placówek bibliotecznych jest przystosowanych dla osób niepełnosprawnych, przeważnie są to nowe biblioteki lub nowo powstałe filie.
  • W prawie 60% placówek można skorzystać ze specjalistycznych zbiorów przeznaczonych dla osób niewidzących lub słabowidzących (np. książki z dużą czcionką lub książki mówione).
  • Biblioteki to miejsca, w których nie tylko wypożycza się książki. W 45% z nich działają kluby i koła czytelnicze. Ponad 42% bibliotek organizuje czas wolny proponując np. koła teatralne, muzyczne, filmowe.
  • Biblioteki chętnie współpracują z różnymi organizacjami pozarządowymi. Aktywną współpracę w środowisku lokalnym deklaruje ponad 77% branych pod uwagę bibliotek.
  • Biblioteki publiczne coraz częściej nawiązują współpracę z bibliotekami szkolnymi, organizując spotkania autorskie, akcje pro czytelnicze. Informuje o tym prawie 80% ankietowanych bibliotek.
  • Średni tygodniowy czas otwarcia biblioteki głównej wynosi 42 godziny, natomiast filie są otwarte 22 godziny w tygodniu.
  • W bibliotece głównej na stanowiskach bibliotekarskich w przeliczeniu na etaty pracuje 2,7 osoby.
  • Średnia powierzchnia głównej siedziby biblioteki wynosi ponad 200 mkw. a filii około 60 mkw.
  • Średnio na każde 1000 mieszkańców  142 jest czytelnikami biblioteki. Jedna osoba średnio wypożycza 20 książek rocznie.
  • Średni księgozbiór biblioteki to ponad 38 tys. książek. Około 30% to książki nabyte po 2004 roku. W 2014 roku średnio do jednej biblioteki trafiło ponad 1060 nowych książek.
  • W większości bibliotek dotacje w 2015 roku pozostały na takim samym poziomie jak w 2014 roku. Średnia dotacja dla biblioteki stanowi 1,01% budżetu gminny.


***

Metodologię rankingu opracowała kapituła w składzie: Grzegorz Gauden, dyrektor Instytutu Książki; Paweł Jabłoński, Zastępca Redaktora Naczelnego dziennika „Rzeczpospolita”; Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej; Elżbieta Stefańczyk, prezes Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich; Andrzej Tyws, przewodniczący Konferencji Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych oraz Anna Cieślak-Wróblewska z dziennika „Rzeczpospolita”.

Przyjęta metoda oceny bibliotek premiuje działania na rzecz jakości i komfortu obsługi czytelników, poziom czytelnictwa, liczbę kupowanych nowości i wydatki samorządu na utrzymanie placówki.

Naszym celem jest rozpropagowanie najlepszych praktyk w prowadzeniu tego typu instytucji kulturalnych. Chcemy, by biblioteki były nie tylko miejscem dostępu do kultury, ale stały się ośrodkami organizującymi życie społeczne gminy, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach.

Patroni medialni: