Rok 2007 w literaturze

19.12.2007
W 2007 roku odeszli tacy pisarze jak Ryszard Kapuściński i Władysław Kopaliński. Najbardziej nagradzanym polskim pisarzem okazał się Wiesław Myśliwski, którego "Traktat o łuskaniu fasoli" zdobył niemal wszystkie możliwe polskie nagrody literackie.  

STYCZEŃ

23.1. - Zmarł Ryszard Kapuściński, jeden z najbardziej cenionych polskich pisarzy, autor reportaży z wielu zakątków świata. Odszedł w wieku  75 lat. "Kapuściński rozumiał pojedynczego człowieka, spotkanego czasem na drugiej półkuli; człowieka innej kultury, innej religii. Rozumiał Innego. On pisał 'Inny' dużą literą" - powiedział pop śmierci Kapuścińskiego inny reporter - Wojciech Tochman.

27.1. - Odbyła się premiera książki kard. Stanisław Dziwisza "Świadectwo". Jest to pierwsza, bardzo osobista książka obecnego metropolity krakowskiego, ujawniająca nieznane wydarzenia z życia Jana Pawła II. Wspomnienia zredagował znany włoski watykanista Gian Franco Svidercoschi.

LUTY

28.2 - Ukazała się najgoręcej dyskutowana polska książka mijającego roku  "Księża wobec bezpieki na przykładzie archidiecezji krakowskiej" autorstwa księdza Isakowicza-Zaleskiego. Książka powstała na podstawie dokumentów z archiwów IPN. Na 450-stronach opisane zostały działania SB wobec Kościoła
krakowskiego począwszy od lat 50. i różne postawy kapłanów -  tych, którzy zostali zarejestrowani jako tajni współpracownicy SB, tych, którzy byli werbowani, ale współpracy nie podjęli bądź ją zerwali. "Ta książka nie jest o agentach w sutannach, ta książka ma pokazać to, co się działo z Kościołem w latach komunizmu" - mówił autor.

28.2. - Tegorocznymi laureatami nagrody literackiej im. Władysława Reymonta przyznawanej przez Związek Rzemiosła Polskiego zostali w 2007 roku Julia Hartwig (za całokształt twórczości), Eustachy Rylski (za powieść "Warunek") oraz Roman Śliwonik (za tom wierszy "Wrócić do Śródmieścia").

28.2. - Na Zamku Królewskim w Warszawie odbyła się uroczysta inauguracja Roku Josepha Conrada Korzeniowskiego 2007, ogłoszonego z okazji 150 rocznicy urodzin pisarza. Jubileusz ten został wpisany do kalendarza rocznic UNESCO na 2007 rok.
W programie Roku Conrada znalazły się wystawy np. "Joseph Conrad między lądem a morzem" w warszawskim Muzeum Literatury, uruchomiono internetową witrynę edukacyjną na temat tego pisarza, przygotowano kolejne wydanie  biografii "Życie Conrada" autorstwa prof. Zdzisława Najdera.

MAJ

Ponad 700 wydawców z 31 krajów prezentowało swoją ofertę podczas 52. Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie, które odbywały się w dniach 17-20 maja w warszawskim Pałacu Kultury i Nauki. Gośćmi honorowymi tegorocznych targów byli wydawcy ukraińscy. Wydarzeniem targów okazała się premiera ostatniego, szóstego tomu "Lapiadriów" Ryszarda Kapuścińskiego, ostatniej książki, nad którą pracował zmarły w styczniu tego roku "cesarz polskiego reportażu".

W maju po latach przerwy do polskich księgarń wróciły książki Pawła Jasienicy m.in. "Polska Piastów", "Polska Jagiellonów" i "Rzeczpospolita Obojga Narodów".

28.5. - Pisarz i podróżnik Andrzej Stasiuk odebrał nagrodę "Bursztynowego Motyla" w konkursie im. Arkadego Fiedlera na najlepszą polską książkę o tematyce podróżniczej i krajoznawczej. Uhonorowano jego najnowszą powieść "Fado".

Laureatami nagrody przyznawanej przez wrocławski miesięcznik "Odra" zostali w maju Wiesław Myśliwski (za "Traktat o łuskaniu fasoli") i niemiecki historyk Gregor Thum (za monografię "Obce miasto. Wrocław 1945 i potem").

CZERWIEC

5.6. - Albrecht Lempp, tłumacz utworów m. in. Stanisława Lema, Jerzego Pilcha i Janusza Głowackiego odebrał nagrodę Transatlantyk - przyznawaną przez Instytut Książki najlepszemu popularyzatorowi literatury polskiej za granicą.  

Nagroda Karla Dedeciusa, przyznawana od trzech lat polskim i niemieckim tłumaczom przez Fundację Roberta Boscha przypadła w tym roku Tadeuszowi Zatorskiemu i Martinowi Pollackowi.

LIPIEC  

21.7. - Odbyła się anglojęzyczna premiera ostatniej części sagi o Harry Potterze "Harry Potter and the Deathly Hallows". Polskie tłumaczenie  będzie nosiło tytuł "Harry Potter i Insygnia Śmierci", a trafi do księgarń 26 stycznia przyszłego roku.

WRZESIEŃ

Tegoroczna nagroda im. Janusza Zajdla, najważniejsze wyróżnienie w polskiej literaturze fantastycznej, przypadła w tym roku Mai Kossakowskiej (za opowiadanie "Smok tańczy dla Chung Fonga" ) i Jarosławowi Grzędowiczowi (za  powieść "Popiół i kurz").

30.9. - 25-letni Mikołaj Łoziński, tłumacz i fotograf, odebrał tegoroczną Nagrodę Kościelskich za debiutancką książkę "Reisefieber", w której autor po mistrzowsku - jak podkreślali jurorzy - kreśli portrety psychologiczne dojrzałego mężczyzny i jego starej matki.

PAŹDZIERNIK

W dniach 4-6 października w Gdańsku odbywały się uroczystości związane z 80. urodzinami Guentera Grassa. W tych dniach ukazało się także polskie tłumaczenie autobiograficznej powieści tego pisarza "Przy obieraniu cebuli", w której po raz pierwszy publicznie przyznał się, że pod koniec II wojny światowej służył w dywizji pancernej Waffen-SS "Frundsberg". Większość z komentujących to wyznanie pisarzy i polityków uznała, że decyzja o ujawnieniu prawdy była mocno spóźniona, lecz nie deprecjonuje
dotychczasowej twórczości i politycznej działalności 78-letniego wtedy noblisty. Były prezydent Lech Wałęsa i poseł Jacek Kurski chcieli, żeby Grass zrzekł się honorowego obywatelstwa Gdańska. Jednak  w sondażu przeprowadzonym na zlecenie władz miasta 52 proc. mieszkańców Gdańska uznało, że Guenter Grass nie musi się zrzekać honorowego obywatelstwa.

5.10. - Zmarł Władysław Kopaliński Wybitny polski leksykograf, tłumacz i wydawca 14 listopada skończyłby 100 lat. Kopaliński jest autorem m.in.: "Słownika wyrazów obcych", "Słownika mitów i tradycji kultury", "Księgi cytatów z polskiej literatury pięknej od XIV do XX wieku", "Słownika symboli".

7.10. - Ogłoszono, że tegorocznym laureatem Literackiej Nagrody Nike został Wiesław Myśliwski. "Traktat o łuskaniu fasoli" - to książka, która przyniosła Myśliwskiemu Nike po raz drugi. Pierwszy raz pisarz zdobył to wyróżnienie w 1997 roku za "Widnokrąg".

10.10. - Ukazała się "Nauka chodzenia" najnowszy zbiór wierszy Tadeusza Różewicza. Liczący 144 strony tom zawiera 18 wierszy, głównie z ostatnich lat. To autorski wybór utworów z innych tomików opatrzony ilustracjami znanego wrocławskiego plastyka Eugeniusza Geta-Stankiewicza.

Około 20 tys. osób odwiedziło październikowe 11. Targi Książki w Krakowie. W imprezie wzięło udział 438 wystawców, a czytelnicy mieli okazję spotkać się z ponad 230 autorami.

Podczas krakowskich targów po raz dziesiąty rozstrzygnięto Konkurs im. Jana Długosza na najlepszą książkę z zakresu szeroko pojętej humanistyki. W tym roku statuetkę dłuta prof. Bronisława Chromego i 30 tys. zł otrzymał prof. Jerzy Strzelczyk za książkę "Zapomniane narody Europy".

LISTOPAD

8.11. - Cygańska poetka Bronisława Wajs znana jako Papusza - doczekała się w Gorzowie swojego pomnika. Przez wiele lat była związana z tym miastem, tu napisała kilka z najbardziej znanych swoich wierszy.

11.11. - Ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski został laureatem tegorocznej edycji nagrody im. Józefa Mackiewicza za książkę "Księża wobec bezpieki na przykładzie Archidiecezji Krakowskiej".

17.11. - Marcin Świetlicki, autor książki "Dwanaście", otrzymał tegoroczną Nagrodę Wielkiego Kalibru dla najlepszej polskiej powieści kryminalnej lub sensacyjnej wydanej w 2006 r.

29.11. - Ogłoszono tegorocznych laureatów literackiej nagrody "Gdynia". Otrzymali ją: Wiesław Myśliwski za "Traktat o łuskaniu fasoli" w kategorii prozy, Wojciech Bonowicz za "Pełne morze" w dziedzinie poezji oraz Krzysztof Środa, autor "Projektu handlu kabardyńskimi końmi" w kategorii eseistyki.

Książka "Dzieci z Bullerbyn" Astrid Lindgren zwyciężyła w rozstrzygniętym w listopadzie plebiscycie "Wychowały nas książki" zorganizowanym przez Instytut Książki. Na drugim miejscu znalazła się "Ania z Zielonego Wzgórza" Lucy Maud Montgomery, na trzecim - "Mały Książę" Antoine de Saint Exupery'ego.

GRUDZIEŃ

1.12. - Ogłoszono, że Literacką Nagrodę Europy Środkowej Angelus otrzymał w tym roku Austriak Martin Pollack za książkę "Śmierć w bunkrze - opowieść o moim ojcu".

4.12. - Rada UE podjęła decyzję, że utrzymana zostanie  Zerowa stawka podatku VAT na książki zostanie w Polsce utrzymana do 2010 roku. Gdyby nie ta decyzja, od 1 stycznia 2008 obowiązywałaby w Polsce 7-procentowa stawka podatku na książki. Podwyższenia podatku VAT na książki obawiali się i wydawcy, i księgarze. Gdyby Rada UE nie zgodziła się na przedłużenie okresu obowiązywania preferencyjnej stawki podatku, w przyszłym roku ceny książek
mogłyby wzrosnąć nawet o 10 proc. - oszacował Zarząd Polskiego Towarzystwa Wydawców Książek.

15.12. - W Kijowie ogłoszono nazwisko laureata pierwszego polskiego konkursu literackiego dla ukraińskich pisarzy. Zwycięzcą nagrody im. Josepha Conrada został Taras Prochaśko.  (PAP)