W instytucie

Znamy wyniki Rankingu Bibliotek 2014

Dziś podczas gali w Pałacu Rzeczypospolitej w Warszawie ogłoszone zostały wyniki tegorocznego Rankingu Bibliotek.

Samorządowcy oraz dyrektorzy najlepszych bibliotek odebrali dyplomy z rąk Jacka Olbrychta, Dyrektora Generalnego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz organizatorów Rankingu - Grzegorza Gaudena, dyrektora Instytutu Książki i Pawła Jabłońskiego, zastępcy redaktora naczelnego dziennika „Rzeczpospolita”.

W Rankingu zwyciężyła Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin, która w zeszłym roku zajęła 6. miejsce i była najlepsza w woj. kujawsko-pomorskim. Na miejscu drugim znalazła się Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie, która awansowała z 7. miejsca, pozostając liderem w woj. podkarpackim. A na miejscu trzecim znalazła się Miejska Biblioteka Publiczna Polanicy Zdroju, awansując z miejsca 19 i utrzymując tytuł najlepszej biblioteki w woj. dolnośląskim.

Warte podkreślenia jest to, że wszystkie te biblioteki skorzystały z Programu Wieloletniego KULTURA+, Priorytet „Biblioteka+. Infrastruktura bibliotek”. Barcin pozyskał 1 000 000 zł na budowę nowej siedziby, Lubaczów ponad 280 000 zł na remont i wyposażenie siedziby głównej, a Polanica-Zdrój 268 000 zł na modernizację i wyposażenie. Wiele bibliotek, które znalazły się wysoko w Rankingu, niezwykle aktywnie pozyskuje środki, głównie z Programu Biblioteka+, i przy wsparciu ze strony swoich samorządów, inwestuje w infrastrukturę.

Szczególne gratulacje należą się Barbarze Chmurze, dyrektor Wojewódzkiej i Miejskiej Biblioteki Publicznej w Rzeszowie, Andrzejowi Tywsowi, dyrektorowi Dolnośląskiej Biblioteki Publicznej im. Tadeusza Mikulskiego we Wrocławiu, oraz Andrzejowi Marcinkiewiczowi, dyrektorowi Biblioteki Wojewódzkiej w Olsztynie. W pierwszej dziesiątce Rankingu znalazły się po dwie placówki z woj. podkarpackiego, dolnośląskiego i warmińsko-mazurskiego.

W 2014 roku po raz czwarty Instytut Książki i „Rzeczpospolita” nagrodził samorządy najbardziej zaangażowane w kulturalny rozwój swojej gminy. Docenieni zostali ci, dla których dobrze działająca biblioteka gminna jest najlepszym świadectwem dbałości samorządu o zapewnienie łatwego i bezpłatnego dostępu do kultury, wiedzy i nowych mediów.

Celem organizatorów Rankingu Bibliotek jest rozpropagowanie najlepszych praktyk w prowadzeniu tego typu instytucji kulturalnych. Chcemy, by biblioteki były nie tylko miejscem dostępu do kultury, ale stały się ośrodkami organizującymi życie społeczne gminy, zwłaszcza w mniejszych miejscowościach.


Laureaci Rankingu Bibliotek 2014

I miejsce
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin

II miejsce
Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie

III miejsce
Miejska Biblioteka Publiczna Polanicy Zdroju

IV miejsce
Gminna Biblioteka Publiczna w Świątkach

V miejsce
Biblioteka Publiczna Gminy Łomża z/s w Podgórzu

VI miejsce
Gminna Biblioteka Publiczna w Borowie

VII miejsce
Miejska Biblioteka Publiczna w Cieszanowie

VIII miejsce
Centrum Kultury i Biblioteka Publiczna Gminy i Miasta Sianów

IX miejsce
Miejska Biblioteka Publiczna w Czechowicach-Dziedzicach

X miejsce    
Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Korszach


Kategoria – najlepsze w województwach:

Najlepsza w woj. dolnośląskim
Miejska Biblioteka Publiczna w Polanicy Zdroju    

Najlepsza w woj. kujawsko-pomorskim
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Barcin

Najlepsza w woj. lubelskim
Miejska Biblioteka Publiczna we Włodawie

Najlepsza w woj. lubuskim
Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Słubicach

Najlepsza w woj. łódzkim
Gminna Biblioteka Publiczna w Sulmierzycach

Najlepsza w woj. małopolskim
Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Radłowie

Najlepsza w woj. mazowieckim
Gminna Biblioteka Publiczna w Przyłęku

Najlepsza w woj. opolskim
Miejska i Gminna Biblioteka Publiczna w Zdzieszowicach    

Najlepsze w woj. podkarpackim
Miejska Biblioteka Publiczna im. Władysława Broniewskiego w Lubaczowie

Najlepsza w woj. podlaskim
Biblioteka Publiczna Gminy Łomża z/s w Podgórzu

Najlepsza w woj. pomorskim
Biblioteka Gminna w Trzebielinie

Najlepsza w woj. śląskim    
Miejska Biblioteka Publiczna w Czechowicach-Dziedzicach

Najlepsza w woj. świętokrzyskim
Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna im. A. Mickiewicza w Połańcu

Najlepsza w woj. warmińsko-mazurskim
Gminna Biblioteka Publiczna w Świątkach

Najlepsza w woj. wielkopolskim
Biblioteka Publiczna Gminy i Miasta Zduny

Najlepsza w woj. zachodniopomorskim
Centrum Kultury Biblioteka Publiczna Gminy i Miasta Sianów

Pełna lista jest dostępna na stronach internetowych „Rzeczpospolitej” http://www.rp.pl/temat/757988.html

Metodologia

Przygotowując ranking, rozesłaliśmy ponad 2300 ankiet do wszystkich gmin wiejskich i miejsko-wiejskich oraz małych miast mających mniej niż 15 tys. mieszkańców. Uzyskaliśmy ponad 800 odpowiedzi.

Metodologię rankingu opracowała kapituła w składzie: Grzegorz Gauden, dyrektor Instytutu Książki; Paweł Jabłoński, Zastępca Redaktora Naczelnego dziennika „Rzeczpospolita”; Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej; Elżbieta Stefańczyk, prezes Stowarzyszenia Bibliotekarzy Polskich; Andrzej Tyws, przewodniczący Konferencji Dyrektorów Wojewódzkich Bibliotek Publicznych oraz Anna Cieślak-Wróblewska z dziennika „Rzeczpospolita”.

Przyjęta metoda oceny bibliotek premiuje działania na rzecz jakości i komfortu obsługi czytelników, poziom czytelnictwa, liczbę kupowanych nowości i wydatki samorządu na utrzymanie placówki.

Maksymalnie można było uzyskać 335 punktów:

  • powierzchnia biblioteki razem z filiami w przeliczeniu na 1000 mieszkańców; liczba książek zakupionych w 2013 r. na 1000 mieszkańców; udział dotacji podmiotowej dla biblioteki w budżecie gminy w 2012 r. – maksymalnie  po 30 pkt.
  • czytelnicy bibliotek publicznych w gminie w przeliczeniu na 1000 mieszkańców w 2013 r.; wypożyczenia księgozbioru na jednego czytelnika w 2013 r. – maksymalnie po 25 pkt.
  • Kryteria: liczba godzin otwarcia biblioteki głównej w tygodniu; formy dostępu do Internetu dla Czytelników; jakość i wielkość księgozbioru w przeliczeniu na 1000 mieszkańców; udział pozyskanych dotacji zewnętrznych w budżecie biblioteki w 2013 r.; liczba stale dostępnych tytułów prasowych;  zapis o rozwoju bibliotek w strategii rozwoju gminy – maksymalnie po 20 pkt.
  • zatrudnienie na stanowiskach bibliotekarskich w 2013 r.; liczba odbytych przez personel szkoleń podnoszących kompetencje pozabiblioteczne; dostępność katalogu przez Internet, liczba działających w bibliotece kół; współpraca z organizacjami pozarządowymi;  korzystanie z pomocy wolontariatu -  maksymalnie po 10 pkt.
  • posiadanie strony internetowej przez bibliotekę; udogodnienia dla osób niepełnosprawnych; oferta dla osób niewidzących i niedowidzących – maksymalnie po 5 pkt.

Sposób oceny –  w większość kryteriów najwyższą liczbę punktów uzyskiwały te biblioteki, w których wskaźniki były wyższe niż 1,75 średniej, dla wskaźników poniżej 0,25 średniej nie przyznawaliśmy punktów. Część kryteriów oceniana była w systemie zero – jedynkowym.


Krótkie podsumowanie statystyczne:

Wśród bibliotek, które nadesłały ankiety aż 74 proc. posiada filie.
Tylko około 46 proc. placówek bibliotecznych jest przystosowanych dla osób niepełnosprawnych, przeważnie są nowe biblioteki  lub powstające filie.
W ponad połowie placówek znajdują się zbiory dla osób niewidzących lub słabowidzących np. książki z dużą czcionką czy mówione.

Niemal we wszystkich bibliotekach można skorzystać z Internetu, a w ponad 70 proc. także z WI-F. Ponad 60 proc. bibliotek deklaruje że ma swoją stronę internetową.
Gorzej jest z dostępnością księgozbioru w Internecie,  tylko 60 proc. bibliotek deklaruje posiadanie katalogu internetowego.  100 procent księgozbioru dostępnego on-line posiada tylko 18 proc. wziętych pod uwagę bibliotek . Średnio dostępne w Internecie jest 40-50 proc. księgozbioru.

Biblioteki to nie tylko wypożyczalnie książek, w 58 proc. z nich działaj  kluby i koła czytelnicze.
Ponad 43 proc. bibliotek organizuje  inne koła np. teatralne, muzyczne, filmowe.
Biblioteki chętnie współpracują z różnymi organizacjami pozarządowymi, aktywną współpracę deklaruje ponad 74 proc. z nich.

Średni tygodniowy czas otwarcia biblioteki głównej wynosi 43 godziny, filie są otwarte 22 godziny w tygodniu. To w przypadku bibliotek głównych o 1 godzinę, a filii o 6 godzin więcej niż w zeszłym roku.

W bibliotece głównej  na stanowisku bibliotekarskim w przeliczeniu na etaty pracuje 2,6 osoby.
Średnia powierzchnia biblioteki wynosi ponad 200 mkw. A filii około 60 mkw.
Średnio na każde 1000 mieszkańców 146 jest czytelnikami biblioteki. Jedna osoba średnio wypożycza 20 książek rocznie.

Średni księgozbiór biblioteki to ponad 43 tys. książek. Około 30 proc. to książki nabyte po 2003 roku. W 2013 roku średnio do jednej biblioteki trafiło ponad 950 nowych książek.
W większości bibliotek dotacje w 2013 roku pozostały na takim samym poziomie jak w 2012 roku. Średnia dotacja dla biblioteki stanowi 1,17 proc. budżetu gminny.

8 października ukazał się także 4-kolumnowy dodatek do dziennika „Rzeczpospolita” - Ranking Bibliotek z listą najlepszych placówek. Pełna lista będzie dostępna na stronach internetowych „Rzeczpospolitej” oraz Instytutu Książki i programu Biblioteka+.

Wróć