Cyrk

Grażka Lange (oprac. graf. książki)
Cyrk
  • Tekst Maciej Byliniak
    Plakaty z Muzeum Plakatu w Wilanowie: Bohdan Bocianowski, Czesław Borowczyk, Antoni Cetnarowski, Roman Cieślewicz, Marek Freudenreich, Wiktor Górka, Janusz Grabiański, Maciej Hibner, Hubert Hilscher, Leszek Hołdanowicz, Jan Lenica, Jan Młodożeniec, Marek Mosiński, Józef Mroszczak, Waldemar Świerzy, Henryk Tomaszewski, Jerzy Treutler, Maciej Urbaniec
    Wydawnictwo Dwie Siostry
    Warszawa 2012
    ISBN: 978-83-608-5059-6
    64 strony
    160x240
    oprawa twarda

Parada sztuki polskiego plakatu. Książka skierowana do czytelnika w każdym wieku. Najmłodsi mogą oglądać cyrkowe wyczyny na wybranych wspaniałych obrazach, a starsi wspominać chwile, kiedy prezentowane plakaty zdobiły przestrzeń naszego kraju w latach 60. i 70. Logiczna konstrukcja książki, format, gramatura papieru nadają całości ton klasycznej elegancji. Miniaturowy indeks prezentowanych dzieł dyskretnie wprowadza niezbędne treści merytoryczne, porządkuje przekazane w formie zabawy informacje. Wybór kolekcji ze zbiorów Muzeum Plakatu w Wilanowie – doskonały!
Pretekstem do przypomnienia wspaniałych dzieł polskiej szkoły plakatu jest wierszyk Macieja Byliniaka. Zabawny tekst stanowi klucz do wejścia w świat sztuki graficznej. Postacie z plakatów ponownie ożywają, otrzymują swoje imiona, na nowo wykonują skomplikowane akrobacje, popisują się przed czytelnikiem. Wierszowany tekst wchodzi w dialog z obrazem, wyobraźnia podpowiada szczegóły: finezyjna poza tancerki, wyczyny tresowanych zwierząt, kolor kostiumu. I nie wiadomo kiedy skomplikowany zamysł grafika otwiera się, daje się analizować na różnych poziomach.
Niewielki format tomu jest odważnym zabiegiem plastycznym. Zaskakująca skala sugeruje wykadrowanie elementów, odkrywa nową ekspresję obrazu, wysuwa go na pierwszy plan. Plakat – do oglądania z odległości – staje się tu ilustracją książkową odbieraną z bliska. Dynamiczną treść książki porządkują zastosowane rytmicznie elementy graficzne. Z lewej strony rozkładówki strofa wiersza kaskaderską kompozycją typograficzną dotrzymuje kroku wyczynom cyrkowych postaci z plakatów. Swobodna czcionka, w całej gamie różnorodnych form i układów, czaruje wysmakowaną formą na białej płaszczyźnie karty. Nawet wyklejka bierze udział w spektaklu. Na początku zamęt, szum przygotowań, na końcu ostatnie odgłosy, powoli arena cyrkowa cichnie. Żal wracać do domu. Można rozpocząć oglądanie książki od początku.
Jury uznało, że wprawdzie szatę ilustracyjną książki stanowią uznane wcześniej prace polskich grafików, ale przekaz i opracowanie graficzne Grażki Lange są wyjątkowe i należy na książkę zwrócić szczególną uwagę. K.R.

- PS IBBY

NOMINACJA DO NAGRODY GRAFICZNEJ ZA ILUSTRACJE W KSIĄŻCE 2012