Świat. Poema naiwne

Czesław Miłosz
Świat. Poema naiwne
  • Mikołaj Chylak (ilustracje)
    Wydawnictwo Muchomor
    Warszawa 2012
    ISBN: 978-83-89774-57-6
    72 strony
    257x187
    oprawa twarda

Jury uległo malarskości propozycji ilustracji Mikołaja Chylaka do małej antologii wierszy polskiego noblisty przeznaczonej dla młodego czytelnika, a nawet dla najmłodszego odbiorcy poezji. Tym krótkim wierszowanym utworom towarzyszą barwne ilustracje, niejednokrotnie wprost odnoszące się do tekstu. Powtarzający się motyw sylwetek dzieci (bez twarzy, co wskazuje na uniwersalność doświadczenia, pozwala każdemu utożsamić się z bohaterami, a jednocześnie sprawia wrażenie, jakbyśmy obserwowali te postacie od tyłu, co z kolei sugeruje ich odejście w przeszłość) jest klamrą dla całego zbiorku. Barwne kompozycje mają w większości ewidentnie malarski rodowód – z często pozostawionym śladem pracy pędzla, ukazanym wyraźnie nawarstwianiem farby i jej zacieków, reliefową fakturą. W ilustracjach zastosowano też zabiegi kolażowe, łącząc fragmenty graficzne z efektami uzyskiwanymi przy monotypii, wykorzystując możliwości współczesnego projektowania opartego na narzędziach cyfrowych.
Liryka kompozycji pięknie współgra ze słowem, czasami ilustrując wers dosłownie (Piwonie kwitną, białe i różowe; Między drzewami ślizga się na lodzie/Gromada ludzi), czasem budując tylko wynikający ze strof Miłosza nastrój. Chylak stara się podążać za wskazówką poety co do koloru (piwonie, kolor liści lilii wodnych w głębinie, słońce różowe o zachodzie), jeśli jej nie ma, śmiało tworzy własne kompozycje, już to oparte o triadę barw podstawowych albo o inne ciekawe kontrasty, już to monochromatyczne (niekoniecznie w szarościach, zwłaszcza w scenach wspomnieniowych). Czasem wykorzystuje obraz utrwalony w powszechnej percepcji (Ziemia Ruszczyca), starą rycinę albo przetwarza fotografię.
Za każdym razem mamy do czynienia z poetyckim obrazem stworzonym przez Chylaka plamą, konturem, smugą, cętkami, kolorem i kształtem. Ilustracje artysty współtworzą świat wykreowany frazą Miłosza, nie tłamsząc jego atmosfery dosłownością wyobrażenia. To raczej autorska piękna interpretacja odległej w czasie krainy. A.W-P.

- PS IBBY

WYRÓŻNIENIE ZA ILUSTRACJE 2012