Nierozważna i nieromantyczna

Grażyna Borkowska
Nierozważna i nieromantyczna
  • Wydawnictwo Literackie
    Kraków 2001
    145 x 205
    204 strony
    ISBN 83-08-03149-8

Poświatowską uważa się dziś za pierwszą poetkę polską, która tak śmiało mówiła o zmysłowej stronie miłości. W całej jej twórczości erotyzm i śmierć tworzą nierozerwalny splot. Biografia Poświatowskiej pozostawia dość tropów, by zapisane w wierszach skrajne doświadczenie traktować jako zapis własnych przeżyć. (...) Grażyna Borkowska zarzuca poprzednim interpretatorom i biografom, że zahipnotyzowani życiorysem poetki zajmowali się w większym stopniu jej kolejami losu niż wyjątkową, wciąż niedocenioną twórczością. Zgłaszając jednak to zastrzeżenie, sama ogromną część swojego wywodu poświęca nowej interpretacji biografii Poświatowskiej. Jej punktem wyjścia jest przekonanie, że niedocenionym źródłem nie tylko aktywności twórczej, ale i erotyzmu Poświatowskiej jest jej matka Stanisława Mygowa. Przedstawiając ten związek, autorka książki powołuje się na teorie feministyczne i klasyczną psychoanalizę, by pokazać - jak twierdzi - sytuację wyjątkową, do tej pory niebraną pod uwagę przez badaczy. Wejście w dorosłe życie kobiety wiąże się zwykle zdaniem psychoanalityków z odejściem od preedypalnego związku z matką i przeniesieniem uczuć na mężczyzn. Zdaniem Borkowskiej dojrzewanie Poświatowskiej przebiegało w inny sposób. Naznaczonemu chorobą córki związkowi dwóch kobiet towarzyszyło niezwykłe zrozumienie i tolerancja matki. To - jak pisze autorka Nierozważnej i nieromantycznej - pozwoliło na bezpruderyjne wejście Poświatowskiej w związki z mężczyznami. Jednocześnie miłość matki i miłość do matki wyznaczały tym związkom wysokie standardy etyczne. Stanisławie Mygowej zawdzięczała więc córka zdaniem autorki książki zarówno to, że zaczęła pisać i trwała w byciu poetką, jak i to, że stać ją było na tak niespotykaną, porywającą eksplozję uczuć, której ślad zatrzymała w twórczości.

-
Marek Mikos