Memorbuch

Henryk Grynberg
  • W.A.B.
    Warszawa 2000 
    125 x 195
    360 stron
    ISBN 83-88221-17-5

Tytułowy Memorbuch to księga pamięci prowadzona w dawnych czasach przez żydowskie gminy, chroniąca pamięć o ludziach poddanych próbie, symboliczne świadectwo ich życia i cierpień. I taki właśnie jest zamysł najnowszej książki Henryka Grynberga. To opowieść o życiu Adama Bromberga, słynnego wydawcy, twórcy nowoczesnego polskiego edytorstwa, oparta na wspomnieniach głównego protagonisty i jego bliskich. W Memorbuch splatają się losy najbliższej rodziny Bromberga, rodzin przyjaciół aż po galerię krótkich portretów osób, które zmuszone były podzielić z Brombergiem los wygnańców z własnego kraju. Grynberg daje opisywanym wydarzeniom głęboką perspektywę historyczną, opierając się na źródłach historycznych przedstawia losy Żydów w miastach, w których toczy się akcja powieści, poczynając od Lublina, gdzie bierze ona swój początek poprzez Drohobycz, Lwów, aż po Frankfurt i Paryż. Te opisy 'pojawiające się jak refren, przecinające wartki tok narracji, sytuują tę powieść w uniwersum żydowskich dziejów, czyniąc z niej, przewrotnie tych dziejów egzemplifikację. Historia jednego człowieka wciąż konfrontowana jest z historią zbiorowości, podlega tym samym mechanizmom, od akceptacji do odrzucenia, nigdy obojętnie.'

- Dorota Krawczyńska

Książka nominowana do nagrody literackiej NIKE'2001