Listy albo opór materii

Stanisław Lem
Listy albo opór materii
  • Wydawnictwo Literackie
    Kraków 2002
    123 x 197
    292 strony
    ISBN 83-08-03291-5

Listy albo opór materii to wybór listów autora Solaris, które powstawały przez ponad trzydzieści lat. Lem jako epistolograf jest postacią niezwykle barwną, zmieniającą się w zależności od tego, do kogo pisze: do urzędników dawnej Polski Ludowej, do młodych adeptów naukowego czy literackiego fachu, do kolegów-pisarzy, do tłumacza swych utworów na język angielski, Michaela Kandla, czy do wybitnego fizyka, profesora Władysława Kapuścińskiego. W każdym z tych wcieleń objawia autor właściwą sobie zadziorność, zmysł polemiczny, humor, a przy tym nie rezygnuje z najwyższego standardu intelektualnego, szkicując często w korespondencji pomysły, które wypełniły później obszerne książki eseistyczne. Osobne miejsce zajmują listy do tłumacza, ujawniające niezwykłą świadomość językowa twórcy i sekrety jego warsztatu. Gdzieś w tle tych dyskusji rozgrywa się inny dramat: historia zmagań pisarza polskiego z komunistyczną władzą: począwszy od indolentnych przedstawicieli różnych instytucji – aż po najwyższe władze państwowe, które Lemowi, jak mówi jeden z cytowanych w listach prominentów, „nie pomagały, jeśli nie przeszkadzały”. Wiele tam też smakowitych szczegółów życia codziennego pod komunizmem, słowem, lektura to bogata w treść istotną, a zarazem pełna atrakcji.

- Jerzy Jarzębski