DyLEMaty

Stanisław Lem
DyLEMaty
  • Wydawnictwo Literackie
    Kraków 2003
    123 x 197
    290 stron
    ISBN 83-08-03387-3

DyLEMaty – zbierają pod jedną okładką krótkie teksty eseistyczne Lema z ostatnich kilku lat. Autor nie jest tym razem wizjonerem wychylonym w przyszłość i rysującym obrazy światów możliwych, ale komentatorem zdarzeń zachodzących tu i teraz. Omawia więc najnowsze posunięcia rządów USA czy Rosji, rozważa niezwykle ciekawie konsekwencje ataku terrorystów na Amerykę, wygłasza krytyczne sądy na temat najświeższych dzieł literatury i plastyki, nie pomijając też modnych prądów literaturoznawstwa i filozofii, komentuje z pewną zgrozą schodzenie na psy kultury masowej, czego dowodem zjawiska w rodzaju reality shows, dodaje też glosy do najnowszych osiągnięć nauki – szczególnie odkryć z obszaru genetyki, bo one najściślej korespondują z tym, co wydaje się być jego tematem naczelnym: kwestią ewolucji człowieka jako gatunku i ludzkiej kultury. Kultura owa razi autora przede wszystkim dlatego, że dopuściła do rozmycia hierarchii, erozji struktur, zerwania pieczęci chroniących przed zbrukaniem pewne obszary sacrum lub intymności, a do tego osłabiła niemal do zaniku rygory moralne towarzyszące działalności naukowej, nie mówiąc już o kodeksach regulujących postępowanie polityków i innych postaci aktywnych w sferze publicznej. Są więc DyLEMaty książką krytyczną: przeważają w niej mocno zaznaczone osobiste emocje i poglądy autora, jego „chcę” lub „nie chcę”, „podziwiam” lub „nie znoszę”, splecione bardzo ściśle z materią referowanej sprawy. Polemiczny temperament autora połączony z wszechstronną wiedzą czynią z tej książki pozycję zarazem aktualną i niezmiernie atrakcyjną.

- Jerzy Jarzębski