Zabójca z miasta moreli

Witold Szabłowski
Zabójca z miasta moreli
  • Czarne
    Wołowiec 2010
    125x195
    208 stron
    ISBN: 978-83-7536-210-7

Turcja jest krajem wciąż niezbyt dobrze znanym, i na poły egzotycznym. Potwierdza to ciekawy zbiór reportaży Witolda Szabłowskiego Zabójca z miasta moreli. Reporter odwiedzał przede wszystkim miejsca, których próżno szukać w folderach turystycznych, rozmawiał z wieloma Turkami z rozmaitych warstw i grup społecznych, a wszystko po to, aby jak najlepiej poznać turecką mentalność. A ta bywa dla Europejczyka zaskakująca, a nawet szokująca. Doskonale widoczne jest to na przykładzie relacji między kobietami i mężczyznami, których model w Turcji ukształtował się na styku starych, niepisanych praw oraz wskazań islamu, a zasadza się na całkowitej dominacji mężczyzn. Właśnie stosunkowi Turków do Turczynek poświęcone są dwa najbardziej wstrząsające teksty ze zbioru Zabójcy z miasta moreli. W reportażu To z miłości, siostro Szabłowski pisze o zwyczaju "honorowych zabójstw". Jeśli kobieta splami honor rodziny, jedynym sposobem na jego odzyskanie jest jej zabicie. Reporter przedstawia przypadki dwóch kobiet: jedna została pomówiona o zdradę męża, druga – zgwałcona przez sąsiada. Pierwszej udało się ujść z życiem, druga została ukamienowana. W tekście Czarna dziewczyna reporter przedstawia problem prostytucji. W Turcji jest ona legalna, traktowana jak zwykły biznes, wielu mężczyzn korzysta z płatnej miłości. Mało kto jednak wspomina o mrocznej stronie tego procederu, o piekle, w jakie zamienia się życie prostytutek, sprzedawaniu dziewcząt i kobiet do domów publicznych przez rodziny, gwałtach, biciu, społecznym ostracyzmie.
Szabłowski jednak nie skupia uwagi tylko i wyłącznie na bulwersujących tematach, nie przedstawia Turcji jako "dzikiego" kraju. Wskazuje na rozdarcie tego państwa, które z jednej strony przywiązane jest do muzułmańskiej tradycji, z drugiej – od dziesięcioleci próbuje się zbliżyć do Europy, modernizować. Widać to wyraźnie w tekstach poświęconych ważnym dla tureckiej współczesności postaciom, takim chociażby jak jeden z największych tamtejszych poetów Naizm Hikmet czy polityku z partii islamistycznej Recepie Tayyipie Erdoğanie, który zabiegał o przyjęcie Turcji do Unii Europejskiej.

- Robert Ostaszewski