Toast za przodków

Wojciech Górecki
Toast za przodków
  • Czarne
    Wołowiec 2010
    125x195
    392 strony
    oprawa miękka
    ISBN: 978-83-7536-194-0

Toast za przodków to książka reportera, ale i zarazem eksperta ośrodka studiów politycznych, zajmującego się od wielu lat historią, kulturą i polityką państw w rejonie Kaukazu. Autor podróżował po Kaukazie nie tylko jako politolog i dziennikarz, również jako pracownik ambasady polskiej w Baku a ostatnio jako ekspert misji UE badającej przyczyny i skutki wojny w Gruzji w roku 2008.

Górecki daje nam wgląd w historię i życie mieszkańców ziem znajdujących się na pograniczu Azji i Europy, których wielokulturowość, okazała się błogosławieństwem, ale i nierzadko przekleństwem − jak to często bywa w przypadku geograficznego i kulturowego pogranicza i  w warunkach braku politycznej stabilizacji (tu:  po rozpadzie ZSRR). Dowiadujemy się więc wiele o bolesnej modernizacji dawnego postsowieckiego Azerbejdżanu, w którym do głosu coraz silniej dochodzą islamscy fundamentaliści, przeciwnicy okcydentalizacji. Najciekawsze partie tej i tak arcyciekawej relacji dotyczą Gruzji i Armenii.

Dziś nic tu nie wygląda tak, jak moglibyśmy tego oczekiwać wnosząc z relacji dostarczonych nam przez nastawione na sensację media, dawnych historyków na usługach swoich państw, stare teksty literackie. Czytamy więc o katolickiej Gruzji szczycącej się tym, że dała światu (czytaj: Rosji) wielkiego Stalina, ciągle nie mogącej uporać się z jego dziedzictwem i jednocześnie uwikłanej w mające wielowiekowe antecedencje, konflikty i animozje z Rosją. Czytamy o Armenii – kraju tragicznie doświadczonym przez historię, żyjącym ciągle wspomnieniami wielkiej rzezi z roku 1915, lawirującym między Rosją (w obawie przed tureckim zagrożeniem) i Zachodem, w nieustannym poczuciu związku ormiańską diasporą.

Górecki spogląda okiem wędrowca-reportera i historyka, który z dziesiątków ludzkich historii, spotkań, krajobrazów, wysnuwa swoją opowieść, dzieli się z nami swoim zdziwieniem i pomaga zrozumieć dziś już nie kwadraturę „kaukaskiego kredowego koła”, ale recepturę kaukaskiego geopolitycznego galimatiasu, z którego wyłaniają się tam nowe kształty przyszłości. 

- Marek Zaleski

Wojciech Górecki (ur. 1970) dziennikarz, pisarz, dyplomata. Obecnie pracuje w Ośrodku Studiów Wschodnich.