6 października

1889
urodziła się Maria Dąbrowska polska pisarka, przedstawicielka kierunku realistycznego. Autorka tetralogii Noce i dnie, uznanej za najwybitniejsze dzieło realistycznej prozy polskiej XX w. Nową próbą epickiego ujęcia współczesnych losów polskiej inteligencji twórczej miała być nie dokończona (doprowadzona do 1944) powieść Przygody człowieka myślącego (1970). Ponadto pisała opowiadania poświęcone wsi: oparty na wspomnieniach Dąbrowskiej cykl Uśmiech dzieciństwa (1923), zbiór Ludzie stamtąd (1926) ukazujący życie służby folwarcznej, opowiadania z tomu Gwiazda zaranna (1955), m.in. Na wsi wesele, obrazujące powojenne przemiany w ludzkiej świadomości. Pisała też dramaty z historii Polski Geniusz sierocy (1939, wyst. 1959) oraz Stanisław i Bogumił (1948, wyst. 1966), utwory dla dzieci, publicystykę społeczną (Rozdroże — studium na temat zagadnień wiejskich 1937, Ręce w uścisku 1938), szkice Myśli o sprawach i ludziach (1956) i eseistykę historycznoliteracką. Zmarła 1965.


1970
zmarł poeta i eseista polski Julian Przyboś. Współtwórca Awangardy Krakowskiej. Wypracował oryginalny typ konstrukcji poetyckiej opartej na dążeniu do maksymalnej kondensacji, dynamizacji i metaforyzacji obrazu poetyckiego oraz na wyrazistym porządku składniowo-intonacyjnym wypowiedzi. W tematyce wierszy motywy urbanistyczno-techniczne (Śruby 1925), odkrywcze widzenie krajobrazu (Z ponad 1930, W głąb las 1932), akcenty radykalizmu społecznego (Równanie serca 1938), przeżycia czasów wojny i okupacji (Póki my żyjemy 1944, Miejsce na ziemi 1945), refleksje estetyczne i filozoficzne (Najmniej słów 1955, Narzędzie ze światła 1958, Próba całości 1961, Kwiat nieznany 1968). Pisał także eseje (Linia i gwar, t. 1–2 1959, Sens poetycki 1963, Zapiski bez daty 1970), m.in. poświęcone analizie artyzmu poezji A. Mickiewicza (Czytając Mickiewicza 1950), przekłady i antologię pieśni ludowych Jabłoneczka (1953).