Transatlantyk jest nagrodą Instytutu Książki dla wybitnych ambasadorów literatury polskiej za granicą. Jej celem jest promocja na rynku światowym polskiej literatury oraz integracja środowisk tłumaczy literatury polskiej i jej propagatorów (krytyków literackich, historyków literatury, animatorów kultury).

Prestiżowy charakter Nagrody i towarzysząca mu szeroka oprawa promocyjna mają zachęcić tłumaczy do zainteresowania się literaturą polską, wydawców do jej publikowania i przyciągnąć uwagę zagranicznej publiczności.

Nazwa Nagrody nawiązuje oczywiście do tytułu dzieła Witolda Gombrowicza, pisarza, którego dzieła zyskały również światowy rozgłos.

Nagroda jest przyznawana dorocznie, wynosi 10.000 euro, towarzyszy jej pamiątkowy dyplom oraz statuetka.

Wyboru laureata dokonuje Kapituła Nagrody, złożona z wybitnych badaczy literatury, animatorów życia kulturalnego, tłumaczy oraz dyrektora Instytutu Książki. Do prac Kapituły zaprasza dyrektor Instytutu Książki.

Po raz pierwszy Nagroda została wręczona podczas Kongresu Tłumaczy Literatury Polskiej 13 maja 2005 roku w Teatrze im. Juliusza Słowackiego w Krakowie w obecności uczestników oraz gości Kongresu. Obecnie nagroda wręczana jest na przełomie maja i czerwca w Krakowie podczas uroczystej gali.

Do Nagrody mogą kandydować obywatele innych państw (także Polacy z obcym paszportem)

Zgłoszeń kandydatów mogą dokonywać polskie i zagraniczne instytucje zajmujące się upowszechnianiem kultury, ośrodki naukowe, wydawnictwa, stowarzyszenia twórcze, osoby prywatne. Informacje o nagrodzie z zaproszeniem do zgłaszania kandydatów otrzymają:

• instytucje kultury w kraju i zagranicą
• polskie ambasady oraz Instytuty Polskie zagranicą
• polskie uczelnie wyższe oraz katedry polonistyki na uczelniach zagranicznych
• polscy wydawcy oraz wydawcy zagraniczni, współpracujący z Instytutem Książki w ramach Programu Translatorskiego ©POLAND
• stowarzyszenia twórcze
• organizatorzy targów książki w kraju i zagranicą
• krytycy literatury
• media