Natasza Goerke

#
  • fot. Wojciech Wilczyk

ur. w 1962 w Poznaniu, prozaiczka i poetka. Studiowała polonistykę na Uniwersytecie im. A. Mickiewicza w Poznaniu i orientalistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. W połowie lat 80. wyemigrowała do Niemiec, gdzie nadal zgłębiała języki tybetańskie i religie Wschodu. Nominowana do Nagrody Literackiej "Nike" (2003). Mieszka w Hamburgu. Do opisu twórczości Goerke stosuje się często określenia „groteska” i „surrealizm”, oba skądinąd słusznie, jakkolwiek przede wszystkim jest to proza filozoficzna, zakorzeniona w tradycji oświeceniowej powiastki, przebieranej w nowoczesny kostium. Utwory tej pisarki – zazwyczaj zwięzłe i bardzo esencjonalne – przedstawiają rzeczywistość sztuczną, skarykaturowaną, która wskutek swoich takich czy innych nadmiarów i usterek nie jest w stanie funkcjonować jak należy, „psuje się” – uniemożliwiając zarówno egzystencję (traktowanych z mieszaniną sarkazmu i zatroskania) bohaterów, jak i dalszy rozwój samej akcji. W ten sposób kryzys powieści zyskuje swoje uzasadnienie metafizyczne. Skądinąd – wskutek stopniowego nasycania filozofią buddyjską – świat Goerke powoli nabiera koherencji, czego rezultatem jest minipowieść 47 na odlew, najszerzej zakrojony jej utwór. Autorka nie pozbywa się tu zresztą ostrego i pełnego dezaprobaty spojrzenia na cywilizację europejską – bohaterem jest człowiek, któremu stawia się pomnik za to, że nic w życiu nie osiągnął i niczym się nie zasłużył (tylko takie pomniki są bowiem w stanie przetrwać w dzisiejszym, pełnym sprzeczności świecie). Proza ta pisana jest językiem kolokwialnym (za którego pomocą wypowiadane są niezauważenie istotne prawdy), doprowadza do absurdu powszechnie przyjęte mniemania, a „mity” (jak choćby nimb spowijający czołową polską alpinistkę Wandę Rutkiewicz) sprowadza na ziemię. Operuje wyrafinowanym poczuciem humoru, nierzadko też stylizacją i parodią (np. cytaty z Miłosza i Blake’a doskonale funkcjonujące jako przykłady grafomańskiej twórczości czcicieli halucynogennego buraka). Swoim często baśniowym charakterem zbliża się do krótkich próz Roberta Walsera.

Bibliografia

  • Fractale. Sklepy prześcieradłowe, Poznań: Obserwator, 1994.
  • Księga pasztetów, Poznań: Obserwator, 1997.
  • Pożegnania plazmy, Gładyszów: Czarne, 1999.
  • 47 na odlew, Warszawa: Prószyński, 2002.

Tłumaczenia:

angielski:

  • w antologii: The eagle and the crow: modern Polish short stories, London New York: Serpent's Tail, 1996.
  • Farewell to Plasma, tłum. W. Martin, Prague-New York: Twisted Spoon Press, 2000.
  • w antologii: Essays, lyrics, poetry and verse: from A generation defining itself, MW Enterprises, 2004.
  • w antologii: The third shore: women's from East Central Europe, tłum. Agata Schwartz, Luise Von Flotow, Evanston: Northwestern University Press, 2006.

niemiecki:

  • w antologii: Grenzen überschreiten: Polens junge Generation erzählt, München: Boer, 1996.
  • w antologii: Zwischen den Linien: eine polnische Anthologie, Hannover: Postskriptum, 1996.
  • w antologii: Ich trage das Land: das Frauen-Buch Ränder, Klagenfurt: Wieser, 1996.  
  • Sibirische Palme. Erzählungen, Hamburg: Rospo, 1997.
  • Abschied vom Plasma, Hamburg: Rospo Verlag, 2000.
  • Rasante Erstarrung, Innsbruck: Skarabaeus, 2003.
  • w antologii: Polnische Literatur und deutsch-polnische Literaturbeziehungen, Berlin: Cornelsen, 2003.
  • w antologii: Sarmatische Landschaften: Nachrichten aus Litauen, Belarus, der Ukraine, Polen und Deutschland, Frankfurt am Main: S. Fischer, 2005.

serbski:

  • Sve paštete sveta [Księga pasztetów], Beograd: Plato, 2002.

słowacki:

  • Povedz mi čo si myslíš o Indii a ja ti poviem kto si, Bratislava: Drewo a Srd, 2002.