Julian Kornhauser

#
  • fot. Ela Lempp

ur. 1946 w Gliwicach - poeta, prozaik, krytyk literacki, znawca i tłumacz literatury serbo-chorwackiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jeden z najwybitniejszych i stale obecnych w życiu literackim przedstawicieli poetyckiej Nowej Fali z lat 70-tych, uczestniczył w ówczesnym ruchu kontestacji przeciw komunistycznej władzy, ale jako poeta był zjawiskiem osobnym, obok nowofalowej wrażliwości na kłamstwo tkwiące w formułach języka publicznego odznaczał się oryginalną, często surrealną wyobraźnią i bardzo szeroką paletą poetyckich środków i tematów: od sprawozdawczego zapisu scen z życia po niezwykłe wizje nasycone językiem symbolicznym. Jako twórcę odznacza Kornhausera świadomość pokoleniowa i obywatelska, potrzeba obrony podstawowych wartości, ale jest to również liryk wsłuchany we własną, bardzo osobistą prawdę i indywidualne przeżycie świata. Swój debiut prozatorski poprzedził wydaną wraz z Adamem Zagajewskim głośną książką programową: Świat nie przedstawiony, w której - w imię mówienia prawdy w zakłamanej rzeczywistości komunizmu - ujmował się za prozą realistyczną. Jako prozaik pozostał raczej twórcą subiektywnego doświadczenia, eksploatującym własną biografię duchową i biografię zbiorową swego pokolenia. W powieściach Kornhausera znajdziemy pasjonującą historię młodego chłopca, jego pasowania się z żydowskim rodowodem, z tradycją domową i dominacją ojca, wreszcie opis intelektualnego dojrzewania wśród lektur i dyskusji z rówieśnikami, a także w obliczu niezwykle silnych nacisków ze strony świata polityki. Autor opowiada nam, jak wśród tych rozlicznych wpływów kształtowała się jego własna osobowość.

"Czy potrafisz odpowiedzieć, czy potrafisz uwierzyć, czy potrafisz zapisać, czy potrafisz uszanować, czy potrafisz odnaleźć siebie, czy potrafisz dojrzeć do chwili jasnej, czy potrafisz dogonić to uciekające, czy potrafisz postawić najwyższą stawkę, czy potrafisz spotkać się twarzą w twarz z głupotą, czy potrafisz zostać, czy potrafisz przystać, czy potrafisz zrozumieć, czy potrafisz przyjąć cios, czy potrafisz walczyć, czy potrafisz pomylić się, czy potrafisz stać się mądrym."

- Stręczyciel idei

Bibliografia

    poezja:
  • Nastanie święto i dla leniuchów, Warszawa: Iskry, 1972.
  • W fabrykach udajemy smutnych rewolucjonistów, Kraków: WL, 1973.
  • Zabójstwo, Kraków: wyd. własne poza cenzurą, 1973.
  • Stan wyjątkowy, Warszawa: PIW, 1978.
  • Zjadacze kartofli, Kraków, WL, 1978.
  • Zasadnicze trudności, Warszawa: Czytelnik, 1979.
  • Każdego następnego dnia, Kraków: ABC, 1981.
  • Tyle rzeczy niezwykłych. Wiersze dla Agatki, Kraków: WL, 1981.
  • Hurrraaa!, Kraków: WL, 1982.
  • Inny porządek: 1981-1984, Kraków: Oficyna Literacka, 1985.
  • Za nas, z nami, Warszawa: Czytelnik, 1985.
  • Wiersze z lat osiemdziesiątych, Kraków: WL, 1991.
  • Kamyk i cień, Poznań: a5, 1996.
  • Było, minęło, Warszawa: Nowy świat, 2001.
  • Księżyc jak mandarynka, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2003.
  • Origami, Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2006.
  • Tylko błędy są żywe, Poznań: WBPiCAK, 2015
    powieści:
  • Kilka chwil, Kraków: WL, 1975.
  • Stręczyciel idei, Kraków, WL, 1980.
  • Dom, sen i gry dziecięce. Opowieść sentymentalna, Kraków: Znak, 1995.
    eseje:
  • Międzyepoka. Szkice o poezji i krytyce, Kraków: Baran i Suszczyński, 1995.
  • Postscriptum: notatnik krytyczny, Kraków: WL, 1999.
  • Uśmiech sfinksa: o poezji Zbigniewa Herberta, Kraków: WL, 2001.
  • Poezja i codzienność, Kraków: WL, 2003.

Tłumaczenia:

angielski:

  • Been and Gone [polsko-angielski wybór wierszy], tłum. Piotr Florczyk, Michigan: Marick Press, 2009

bułgarski:

  • Osa zad stykłoto [Wybór wierszy], Sofia: AngoBoy, 1997.

chorwacki:

  • Kuća, sam i djecje igre [Dom, sen i gry dziecięce], Lubjana: Egzil ABC, 1996.

holenderski:

  • Poetri, Rotterdam: Rotterdamse Kunststichtung, 1986.

niemiecki:

  • Zuhause, Traum und Kinderspiele [Dom, sen i gry dziecięce], Potsdamer: Deutsches Kulturforum Östliches Europa, 2003.

serbski:

  • Nacelne teskoće [wybór wierszy], Vrsac: Knjizevna Opstina, 1989.
  • Kamicak i senka [Kamień i cień], Beograd: Pismo, 1998.
  • Signalizam [Sygnalizm], Prosveta, 1998.