Justyna Bargielska

#
  • Fot. z archiwum autorki

ur. 1977 roku, poetka, prozaiczka. Laureatka III edycji konkursu poetyckiego im. Rainera Marii Rilkego (2001) oraz nagrody specjalnej w konkursie im. Jacka Bierezina (2002).  Dwukrotna laureatka Nagrody Literackiej Gdynia: w roku 2010 za tom wierszy Dwa fiaty oraz w 2011 za tom prozy Obsoletki. Za ten tom nominowana także do Paszportów Polityki, za tom wierszy Bach for my baby – do Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius oraz Nagrody Literackiej Nike. Jej wiersze były tłumaczone m.in. na język angielski i słoweński.

Wszystkie książki Justyny Bargielskiej – począwszy od debiutanckiego zbioru wierszy Dating Sessions z 2003 roku, a skończywszy na prozatorskich Małych lisach z 2013 roku – charakteryzują się bardzo dosadnym, zmysłowym językiem. Dominuje w nich czarne, makabryczne poczucie humoru. Zanurzone są w surrealnych, nieco baśniowo-dziecięcych krajobrazach. Zmysłowość, baśniowość i absurdalne poczucie humoru to najbardziej charakterystyczne cechy tych wierszy. Nie jest tak bez powodu: Bargielską interesują różne aspekty cielesności człowieka. Poetka stara się je pokazać w rozmaitych uwikłaniach: macierzyństwa, seksualności, śmierci.

Najczęściej powracającym problemem w jej pisaniu jest doświadczenie macierzyństwa. W China Shipping doświadczenie to zaowocowało intensywną grą z językiem, który w książce objawiał swoją kreacyjną moc. Można było niemal odczuć radość podmiotu piszącego, który powoływał do istnienia świat imion własnych. Z kolei w Obsoletkach, opowiadając o martwych ciążach i poronieniach, Bargielska mierzyła się z traumą i odsłaniała żałobny wymiar macierzyństwa. Również Dwa fiaty określone były melancholijną perspektywą utraty i pustki. Śmierć i miłość, zamknięte w granicach zmysłowego pożądania, poetka często w zbiorze przywoływała za pomocą słówka „dotyk”.

To kolejny „temat” tej poezji: seksualność. Bargielska pokazuje podmiot swoich wierszy przede wszystkim przez pryzmat seksualności. Jej bohaterka prezentuje się nam w rolach matki, żony, kochanki. Zwłaszcza Małe lisy splatają ze sobą fantazje o kobiecości pożądającej poza normatywnie skonstruowanym społeczeństwem, szukającej dla siebie – dosłownie – mordercy z lasu, oraz kobiecości potwierdzającej reguły patriarchatu. Bach for my baby to jakby bardziej poetycka wersja ten samej historii. Wydarzenia rozgrywają się w tej książce w erotycznym trójkącie: mąż, żona i ten trzeci. Miłosna retoryka w wierszach Bargielskiej często wprowadza porządek tego, co niewidzialne. Dlatego można w przypadku tej poezji mówić także o pewnego rodzaju religijności, mniej lub bardziej mistycznej.

Bargielska splata ze sobą figury i wartości kultury mieszczańskiej, patriarchalnej i chrześcijańskiej. W tak zakreślonych ramach prezentuje związki kobiecego podmiotu ze społeczno-religijnymi porządkami. Kobieta w tych wierszach jest odzwierciedleniem męskich fantazji, jak i wyrazem pragnienia niepochwytności. Jeśli między nimi jest jakaś różnica, to pochodzi ona z różnicy przenikliwości jej czytelników.

Bibliografia

Zbiory wierszy:

  • Dating Sessions, Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003.
  • China Shipping, Kielce: kserokopia.art.pl, 2005.
  • Dwa fiaty, Wrocław: Biuro Literackie, 2009.
  • Bach for my baby, Wrocław: Biuro Literackie, 2012.
  • Nudelman, Wrocław: Biuro Literackie, 2014.
  • Selfie na tle rzepaku, Wrocław, Biuro Literackie, 2016.

Wybory wierszy:

  • Szybko przez wszystko, Wrocław: Biuro Literackie, 2013.

Proza

  • Obsoletki, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2010.
  • Małe lisy, Wołowiec: Wydawnictwo Czarne, 2013.

Tłumaczenia

czeski:

  • Antologie současné polské poezie, Praha: Fra, 2011.

francuski:

  • Petit renards [Małe lisy], tłum. Agnieszka Żuk, Montreal: Les Allusifs, 2016

niemiecki:

  • Kleine Füchse, tłum. Lisa Palmes, Berlin: Klak Verlag, 2014.