Tadeusz Dąbrowski

#
  • fot. Krzysztof Dubiel dla Instytutu Książki

ur. 1979 w Elblągu, poeta, recenzent, redaktor czasopisma literackiego „Topos”, laureat wielu nagród: m.in. Nagrody Huberta Burdy (2008), nagrody Splendor Gedanensis (2007), Nagrody Artystycznej Gdańskiego Towarzystwa Przyjaciół Sztuki (2007), „Czerwonej Róży” (2000, 2002), Nagrody Miasta Gdańska dla Młodych Twórców (2002). Nominowany do telewizyjnej Nagrody „Pegaza” za rok 2001. Od Tadeusza Różewicza otrzymał „Małe Berło” Fundacji Kultury Polskiej (2006). W 2009 roku otrzymał Nagrodę im. Kościelskich za zbiór wierszy Czarny kwadrat. Nominowany do Nagrody Literackiej Nike (2010). Jest autorem antologii poetyckiej Poza słowa (2006). 

Poezja Tadeusza Dąbrowskiego skoncentrowana jest na tradycyjnych problemach metafizycznych i religijnych. Najczęściej pojawiają się w tych wierszach rozważania na temat sposobu istnieniu Boga, jego obecności i nieobecności w ludzkim świecie, umierania, nieśmiertelności i kłopotów z doczesnością. Doczesność jawi się podmiotowi tych utworów jako paradoksalne połączenie konsumpcjonizmu i świętości, śmierci poezji i niemożliwości zaprzestania pisania, utraty prawdziwych wartości oraz potrzeby zbawienia. Większość wierszy, dla których podstawą jest pewne doświadczenie egzystencjalne, stanowi punkt wyjścia do symbolicznych obrazów; często Dąbrowski pisze coś w rodzaju przypowieści, często też kieruje swoje pytania bezpośrednio do Boga. Podmiot tych wierszy odczuwa „metafizyczny lęk”, biorący się z przekonania, że - mówiąc najogólniej - strona popędowa sprowadza człowieka na manowce grzechu. Wydaje się jednak, że tak jak połączenie konsumpcji i sacrum (bylejakości, powierzchni, pozoru i głębi odczuwania, prawdy, dobra) stanowi u Dabrowskiego o istocie współczesnego świata, tak o charakterystycznym ujęciu bohatera lirycznego rozstrzyga ekscytacja grzesznością, która według niego decyduje o tym, że jest człowiekiem. W poetyckich zbiorach Dąbrowskiego znajdziemy także wiersze miłosne oraz wiersze metatekstowe. Ustala się w ten sposób symboliczna triada: pisanie, miłość i religia, decydująca, jak można się domyślać, o popularności tej poezji.

Bibliografia

poezja:

  • Wypieki, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 1999
  • e-mail, Sopot: Biblioteka Toposu, 2000
  • mazurek, Kraków: Zielona Sowa, 2002
  • Te Deum, Kraków: Wydawnictwo a5, 2005
  • Czarny kwadrat, Kraków: Wydawnictwo a5, 2009
  • Pomiędzy, Kraków: Wydawnictwo a5, 2013

proza:

  • Bezbronna kreska, Wrocław: Biuro Literackie, 2016

Tłumaczenia:

angielski:

  • Black Square, Brookline: Zephyr Press, 2011.

bułgarski:

  • Antologiâ na novata polska poeziâ, tłum. Boris Dankov, Sofiâ: Sv. K. Ohridski: Kasiopeâ, 2006.

czeski:

  • Černý čtverec [Czarny kwadrat], tłum. Jiři Červenka, Brno: Větrne mlýny, 2015.

estoński:

  • Te Deum [Te Deum], tłum. Hendrik Lindepuu, Tartu: Hendrik Lindepuu Kirjastus, 2015.

hiszpański:

  • Poesía a contragolpe, wybór i tłum. Gerardo Beltrán, Abel A. Murcia, Xavier Farré, Zaragoza: Prensas Univ. de Zaragoza, 2012.
  • Te Deum, tłum. Miguel Mejía, Sevilla: La Isla de Siltolá, 2016

niemiecki:

  • Schwarzes Quadrat auf schwarzem Grund, Wiesbaden: Luxbooks, 2010, 2011.
  • Die Bäume spielen Wald, tłum. Renate Schmidgall, Monachium: Hanser Verlag, 2014

serbski:

  • Stane pripravnosti, tłum. Aleksandar Šaranac, Beograd: Albatros Plus, 2010.