Mariusz Wilk

#
  • zdjęcie prywatne

(ur. 1955) prozaik, dziennikarz, podróżnik. W czasach PRL-u Wilk był czynnym działaczem opozycji demokratycznej, ale pod koniec lat 80. porzucił politykę i cywilizację europejską, aby osiąść na dalekiej północy Rosji. Mieszkał między innymi na Wyspach Sołowieckich i nad jeziorem Oniego, odwiedzał miejscach, których opisów próżno szukać w przewodnikach turystycznych. Owocem tych doświadczeń są cztery tomy prozy: Wilczy notes, Wołoka, Dom nad Oniego i Tropami rena. Książki Wilka umieścić można w popularnym ostatnimi czasy nurcie prozy podróżnej. Jednak w swego rodzaju wstępie do Wołoki pisarz stwierdza: „Moja tropa kapryśnie się pisze” – i faktycznie, trudno jest zamknąć prozę autora Wilczego notesu w jednoznacznych formułkach. W książkach miesza notatki z podróży i eseje z zapiskami dziennikowymi; pisze o swoich wędrówkach, tubylczych ludach Północy i architekturze sakralnej, o fascynujących go rosyjskich pisarzach, naukowcach czy świętych, ale i o zwykłych ludziach, których spotyka na co dzień. Próbuje zgłębić tajemnicę „rosyjskiej duszy” i historii, a jednocześnie komentuje to, co dzieje się w Polsce i na świecie, podkreślając dystans wobec spraw, którymi w zglobalizowanym świecie żyją wszyscy, snując swój dyskurs ostentacyjnie marginesowy. Opisując surowe i egzotyczne piękno północnej przyrody, zgłębiając historię tamtych ziem, komentując bieżące wydarzenia, nieodmiennie pisze o sobie. Bo też zarówno w wędrówkach Wilka, jak i w jego pisaniu głównym celem jest poszukiwanie siebie, próba zrozumienia, kim jest i ku czemu zmierza.
Proza Wilka jest także zupełnie wyjątkowa pod względem językowym. Autor Wołoki porwał się na rzecz niezwykle ryzykowną, idąc pod prąd głównego nurtu rozwoju współczesnej polszczyzny. Zniesmaczony zalewem anglicyzmów w języku polskim z uporem realizuje plan – jak sam to nazywa – „rozszerzania” zasobów leksykalnych używanej obecnie polszczyzny o archaizmy i slawizmy. Z jakim efektem? Wyśmienitym. Wilkowi udało się wypracować niepowtarzalny, rozpoznawalny już po kilku zdaniach styl prozy, stworzyć wyrazistą autorską sygnaturę, własny krój pisma.

Bibliografia

  • Wilczy notes, słowo/obraz/terytoria, Gdańsk 1998
  • Wołoka, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005
  • Dom nad Oniego, Noir sur Blanc, Warszawa 2006
  • Tropami rena, Noir sur Blanc, Warszawa 2007
  • Lotem gęsi, Noir sur Blanc, Warszawa 2012
  • Dom włóczęgi, Noir sur Blanc, Warszawa 2014

Tłumaczenia:

angielski:

  • The journals of a White Sea wolf [Wilczy notes], tłum. Danusia Stok, London: Harvill, 2003.

francuski:

  • Le journal d'un loup [Wilczy notes], tłum. Laurence Dyèvre, Montricher: Noir sur Blanc, 1999
  • La maison au bord de l'Oniégo [Dom nad Oniego], tłum. Robert Bourgeois, Lausanne: Noir sur Blanc, 2007

hiszpański:

  • Diario de un lobo [Wilczy notes], tłum. Katarzyna Olszewska Sonnenberg, Barcelona: ALBA, 2009

niemiecki:

  • Schwarzes Eis. Mein Russland [Wilczy notes], tłum. Martin Pollack, Wiedeń: Zsolnay, 2003
  • Das Haus am Onegasee [Dom nad Oniego], tłum. Martin Pollack, Wiedeń: Paul Zsolnay Verlag, 2008

rosyjski:

  • Volcij bloknot [Wilczy notes], Moskwa: NLO, 2006
  • Tropami rena, tłum. Irina Adelgejm, Sankt Petersburg: Iwan Limbach, 2010
  • Dom nad Oniego, tłum. Irina Adelgejm, Sankt Petersburg: Iwan Limbach, 2012